دانشنامه فقه معاصر

جاسوسی (منابع مطالعاتی): تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
Alikhani (بحث | مشارکت‌ها)
مدیران
۲٬۳۷۴ ویرایش‌ها
Alikhani (بحث | مشارکت‌ها)
مدیران
۲٬۳۷۴ ویرایش‌ها
 
خط ۶: خط ۶:


{{سخ}}پس از نهایی‌شدن، این برچسب برداشته می‌شود.}}
{{سخ}}پس از نهایی‌شدن، این برچسب برداشته می‌شود.}}
[[جاسوسی]] به معنای گردآوری، تحصیل یا انتقال پنهانی اطلاعات و اسرار اشخاص، گروه‌ها، سازمان‌ها یا دولت‌ها با هدف دستیابی به منافع یا تحقق اهداف خاص است. این پدیده از دیرباز در روابط میان حکومت‌ها، جنگ‌ها و مناسبات سیاسی وجود داشته و در دوره معاصر، با پیشرفت فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی، دامنه آن به حوزه‌های نظامی، سیاسی، امنیتی، اقتصادی، صنعتی، علمی و سایبری گسترش یافته است. در منابع اسلامی، از این عمل غالباً با واژه «تجسس» یاد شده است. «تجسس» مفهومی عام‌ دارد و جست‌وجوی پنهانی در امور دیگران، از جمله [[حریم خصوصی|حریم خصوصی افراد]]، را نیز دربرمی‌گیرد. این در حالیست که جاسوسی در اصطلاح [[فقه سیاسی]] [[فقه امنیت]] و [[فقه روابط بین‌الملل]]، ناظر به گردآوری و انتقال اطلاعات محرمانه اشخاص، نهادها یا دولت‌ها برای بهره‌برداری سیاسی، نظامی، امنیتی و مانند آن است.   
[[جاسوسی]] مفهومی در فقه و حقوق موضوعه که ناظر به فعالیت شخصی است که به‌صورت پنهانی یا با هویت و عنوانی غیرواقعی، به گردآوری یا انتقال اطلاعات به نفع دولت دیگری می‌پردازد. این پدیده از دیرباز در روابط میان حکومت‌ها، جنگ‌ها و مناسبات سیاسی وجود داشته و در دوره معاصر، با پیشرفت فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی، دامنه آن به حوزه‌های نظامی، سیاسی، امنیتی، اقتصادی، صنعتی، علمی و سایبری گسترش یافته است. در منابع اسلامی، از این عمل غالباً با واژه «تجسس» یاد شده است. «تجسس» مفهومی عام‌ دارد و جست‌وجوی پنهانی در امور دیگران، از جمله [[حریم خصوصی|حریم خصوصی افراد]]، را نیز دربرمی‌گیرد. این در حالیست که جاسوسی در اصطلاح [[فقه سیاسی]] [[فقه امنیت]] و [[فقه روابط بین‌الملل]]، ناظر به گردآوری و انتقال اطلاعات محرمانه اشخاص، نهادها یا دولت‌ها برای بهره‌برداری سیاسی، نظامی، امنیتی و مانند آن است.   


فهرست حاضر به جاسوسی به مفهوم اطلاعاتی و امنیتی آن، به‌ویژه در روابط میان دولت‌ها، حکومت‌ها، گروه‌های متخاصم و جامعه اسلامی، تمرکز دارد. ازاین‌رو، مباحثی مانند حکم جاسوسی برای دشمن یا علیه دشمن، به‌کارگیری جاسوس، مقابله با جاسوسان، جاسوسی در حال جنگ و صلح، جاسوسی اقتصادی و امنیتی، جاسوسی سایبری و سرقت اطلاعات، محور اصلی منابع معرفی‌شده در این فهرست را تشکیل می‌دهند. این تفکیک، قلمرو این فهرست را از مباحث فقهی مربوط به تجسس در [[حریم خصوصی (منابع مطالعاتی)|حریم خصوصی افراد]] متمایز می‌سازد.
فهرست حاضر به جاسوسی به مفهوم اطلاعاتی و امنیتی آن، به‌ویژه در روابط میان دولت‌ها، حکومت‌ها، گروه‌های متخاصم و جامعه اسلامی، تمرکز دارد. ازاین‌رو، مباحثی مانند حکم جاسوسی برای دشمن یا علیه دشمن، به‌کارگیری جاسوس، مقابله با جاسوسان، جاسوسی در حال جنگ و صلح، جاسوسی اقتصادی و امنیتی، جاسوسی سایبری و سرقت اطلاعات، محور اصلی منابع معرفی‌شده در این فهرست را تشکیل می‌دهند. این تفکیک، قلمرو این فهرست را از مباحث فقهی مربوط به تجسس در [[حریم خصوصی (منابع مطالعاتی)|حریم خصوصی افراد]] متمایز می‌سازد.
خط ۵۹: خط ۵۹:
# بررسی حکم جواز تجسس در اقدامات اطلاعاتی از منظر فقه امامیه، محمدعلی راغبی و محمد نوذری و کمیل یوسف شعیبی، [[فصلنامه آفاق امنیت]]، سال پانزدهم، شماره ۵۵، تابستان ۱۴۰۱ش. [https://ps.ihu.ac.ir/article_207614_e6f736a3886fc1de4ee56104858a9ec3.pdf مقاله را از اینجا بخوانید]
# بررسی حکم جواز تجسس در اقدامات اطلاعاتی از منظر فقه امامیه، محمدعلی راغبی و محمد نوذری و کمیل یوسف شعیبی، [[فصلنامه آفاق امنیت]]، سال پانزدهم، شماره ۵۵، تابستان ۱۴۰۱ش. [https://ps.ihu.ac.ir/article_207614_e6f736a3886fc1de4ee56104858a9ec3.pdf مقاله را از اینجا بخوانید]
# بررسی جرم جاسوسی در حقوق بین الملل و قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح، رحمان هدایتی چنانی، [[ماهنامه پژوهش و مطالعات علوم اسلامی|پژوهش و مطالعات علوم اسلامی]] دوره ۳، شماره ۲۴، تیر ۱۴۰۰ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%ac%d8%b1%d9%85-%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82-%d8%a8%db%8c%d9%86-%d8%a7%d9%84%d9%85%d9%84%d9%84-%d9%88-%d9%82%d8%a7%d9%86/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]  
# بررسی جرم جاسوسی در حقوق بین الملل و قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح، رحمان هدایتی چنانی، [[ماهنامه پژوهش و مطالعات علوم اسلامی|پژوهش و مطالعات علوم اسلامی]] دوره ۳، شماره ۲۴، تیر ۱۴۰۰ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%ac%d8%b1%d9%85-%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82-%d8%a8%db%8c%d9%86-%d8%a7%d9%84%d9%85%d9%84%d9%84-%d9%88-%d9%82%d8%a7%d9%86/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]  
# جاسوسی در حقوق بین‌الملل مدرن و ضرورت تدوین مقررات جهانی، محمود جلالی، [[فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران]]، دوره ۵۱، شماره ۱، بهار ۱۴۰۰ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82-%d8%a8%db%8c%d9%86%d8%a7%d9%84%d9%85%d9%84%d9%84-%d9%85%d8%af%d8%b1%d9%86-%d9%88-%d8%b6%d8%b1%d9%88%d8%b1%d8%aa/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# جاسوسی در حقوق بین‌الملل و مسئولیت بین‌المللی دولت در قبال آن، امیر لهراسبی، الهام امین‌زاده، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران، دوره ۵۱، شماره۳، پاییز ۱۴۰۰ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82-%d8%a8%db%8c%d9%86%d8%a7%d9%84%d9%85%d9%84%d9%84-%d9%88-%d9%85%d8%b3%d8%a6%d9%88%d9%84%db%8c%d8%aa-%d8%a8%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# جاسوسی سایبری در حقوق بین‌الملل: مسئلۀ انتساب مسئولیت بین‌المللی به دولت در هاله‌ای از ابهام، آرامش شهبازی، آیدا آقاجانی رونقی، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران، دوره ۵۰، شماره۴، زمستان ۱۳۹۹ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d8%b3%d8%a7%db%8c%d8%a8%d8%b1%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82-%d8%a8%db%8c%d9%86%d8%a7%d9%84%d9%85%d9%84%d9%84-%d9%85%d8%b3%d8%a6%d9%84/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# تجسس از منظر فقه امامیه، محمد انارکی تودشکی و مریم آقایی بجستانی و محمد روحانی‌مقدم، [[فصلنامه فقه و تاریخ تمدن]]، دوره ششم، شماره۳، پاییز ۱۳۹۹ش. [https://journals.iau.ir/article_680357_c62366fb52d2be296d7770e5a26d3a97.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
# تجسس از منظر فقه امامیه، محمد انارکی تودشکی و مریم آقایی بجستانی و محمد روحانی‌مقدم، [[فصلنامه فقه و تاریخ تمدن]]، دوره ششم، شماره۳، پاییز ۱۳۹۹ش. [https://journals.iau.ir/article_680357_c62366fb52d2be296d7770e5a26d3a97.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
# بررسی جاسوسی و مفهوم خیانت به وطن، مهدی حسینی، [[مطالعات حقوق]]، شماره ۴۲، تابستان ۱۳۹۹ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d9%88-%d9%85%d9%81%d9%87%d9%88%d9%85-%d8%ae%db%8c%d8%a7%d9%86%d8%aa-%d8%a8%d9%87-%d9%88%d8%b7%d9%86/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# بررسی جاسوسی و مفهوم خیانت به وطن، مهدی حسینی، [[مطالعات حقوق]]، شماره ۴۲، تابستان ۱۳۹۹ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d9%88-%d9%85%d9%81%d9%87%d9%88%d9%85-%d8%ae%db%8c%d8%a7%d9%86%d8%aa-%d8%a8%d9%87-%d9%88%d8%b7%d9%86/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# مطالعه تطبیقی جرم جاسوسی در حقوق ایران و انگلستان، [[فصلنامه حقوقی دانشگاه اصفهان]]، شماره پیاپی ۱۵، تابستان ۱۳۹۹ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%85%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%b9%d9%87-%d8%aa%d8%b7%d8%a8%db%8c%d9%82%db%8c-%d8%ac%d8%b1%d9%85-%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# بررسی قوانین و مواد مرتبط با جرم جاسوسی رایانه‌ای، پیمان رضائی‌ور، [[فصلنامه علم و وکالت]]، سال دوم - شماره ۱، بهار ۱۳۹۸ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%82%d9%88%d8%a7%d9%86%db%8c%d9%86-%d9%88-%d9%85%d9%88%d8%a7%d8%af-%d9%85%d8%b1%d8%aa%d8%a8%d8%b7-%d8%a8%d8%a7-%d8%ac%d8%b1%d9%85-%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# تجسس و ورود به حریم خصوصی کارکنان نیروهای مسلح از منظر فقه و حقوق، حمید قنبری، [[فصلنامه پژوهش‌های حفاظتی- امنیتی دانشگاه جامع امام حسین(علیه السلام)]]، ۱۳۹۸ش. [https://jpas.ihu.ac.ir/article_205714_afa31fec864fda73411d4043f179f984.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
# جاسوسی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی: بخش فقه، علوم قرآنی و حدیث، ۱۳۹۸. [https://digilib.feqhemoaser.com/nr/%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# جاسوسی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی: بخش فقه، علوم قرآنی و حدیث، ۱۳۹۸. [https://digilib.feqhemoaser.com/nr/%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# جواز جاسوسی برای نظام سیاسی در فقه شیعه، سیدعلی‌اصغر علوی، [[فصلنامه سیاست متعالیه]]، شماره ۲۰، بهار ۱۳۹۷ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%ac%d9%88%d8%a7%d8%b2-%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%b4%db%8c%d8%b9%d9%87/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# جواز جاسوسی برای نظام سیاسی در فقه شیعه، سیدعلی‌اصغر علوی، [[فصلنامه سیاست متعالیه]]، شماره ۲۰، بهار ۱۳۹۷ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%ac%d9%88%d8%a7%d8%b2-%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%b4%db%8c%d8%b9%d9%87/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# بررسی فقهی حقوقی تجسس و موارد استثنایی آن، سید هادی صالحی و سید مهدی صالحی و رضا نیکخواه سرنقی، [[مبانی فقهی حقوق اسلامی]]، سال یازدهم، شماره بیست و یک، بهار و تابستان ۱۳۹۷ش. [https://sanad.iau.ir/Journal/jijl/Article/812856/FullText مقاله را از اینجا بخوانید.]
# بررسی قلمرو جاسوسی در عملیات روانی از منظر فقه اسلامی، علی مرادی، محمدعلی حیدری، احسان علی‌اکبری بابوکانی، مرتضی طبیبی جبلی، دوفصلنامه فقه و مبانی حقوق اسلامی، شماره ۳، پاییز ۱۳۹۷ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%82%d9%84%d9%85%d8%b1%d9%88-%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%b9%d9%85%d9%84%db%8c%d8%a7%d8%aa-%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d9%85/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# بررسی قلمرو جاسوسی در عملیات روانی از منظر فقه اسلامی، علی مرادی، محمدعلی حیدری، احسان علی‌اکبری بابوکانی، مرتضی طبیبی جبلی، دوفصلنامه فقه و مبانی حقوق اسلامی، شماره ۳، پاییز ۱۳۹۷ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%82%d9%84%d9%85%d8%b1%d9%88-%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%b9%d9%85%d9%84%db%8c%d8%a7%d8%aa-%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d9%85/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# اﺻﻮل ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺮ ﺟﺎﺳﻮﺳﯽ در ﻣﺨﺎﺻﻤﺎت ﻣﺴﻠﺤﺎﻧﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻠﻠﯽ در ﻣﻌﺎﻫﺪات ﺑﯿﻦ‌اﻟﻤﻠﻠﯽ، مریم جعفری، [[فصلنامه مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه]]، دوره سوم ، شماره ۲/۱، تابستان ۱۳۹۶ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a7%ef%ba%bb%ef%bb%ae%d9%84-%ef%ba%a3%ef%ba%8e%ef%ae%90%ef%bb%a2-%ef%ba%91%ef%ba%ae-%ef%ba%9f%ef%ba%8e%ef%ba%b3%ef%bb%ae%ef%ba%b3%ef%af%bd-%d8%af%d8%b1-%ef%bb%a3%ef%ba%a8%ef%ba%8e%ef%ba%bb%ef%bb%a4/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# بررسی مفاهیم و جایگاه ادله و احکام تجسس در فقه و تقابل آن با حریم خصوصی افراد، ابراهیمی، محمدحسین، [[فصلنامه مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه]]، دوره سوم، شماره۲/۲، تابستان ۱۳۹۶ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1267044/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D9%81%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%AC%D8%B3%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF مقاله را از اینجا بخوانید.]
# تعارض میان جاسوسی و آزادی اطلاعات از منظر حقوق بین‌الملل بشر، محسن زارع، ونوس قره باغی، [[فصلنامه مطالعات حقوق عمومی]]، دوره چهل و پنجم - شماره ۴، زمستان ۱۳۹۴ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%aa%d8%b9%d8%a7%d8%b1%d8%b6-%d9%85%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d9%88-%d8%a2%d8%b2%d8%a7%d8%af%db%8c-%d8%a7%d8%b7%d9%84%d8%a7%d8%b9%d8%a7%d8%aa-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d9%86/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# جاسوسی و خیانت به کشور، منصور رحمدل، [[فصلنامه تحقیقات حقوقی تطبیقی ایران و بین‌الملل]] شماره ۲۸، تابستان ۱۳۹۴ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d9%88-%d8%ae%db%8c%d8%a7%d9%86%d8%aa-%d8%a8%d9%87-%da%a9%d8%b4%d9%88%d8%b1/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# تبیین و بررسی فقهی تجسس در فعالیت‌های اطلاعاتی - امنیتی، مرتضی سلیمانی و یاسر سلیمانی، [[فصلنامه فقه|فصلنامه کاوشی نو در فقه]]، سال بیست و دوم، شماره دوم، تابستان ۱۳۹۴ش. [https://jf.isca.ac.ir/article_63608_310264cc0b96dfeb8f73b79d1a4ace0f.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
# تبیین و بررسی فقهی تجسس در فعالیت‌های اطلاعاتی - امنیتی، مرتضی سلیمانی و یاسر سلیمانی، [[فصلنامه فقه|فصلنامه کاوشی نو در فقه]]، سال بیست و دوم، شماره دوم، تابستان ۱۳۹۴ش. [https://jf.isca.ac.ir/article_63608_310264cc0b96dfeb8f73b79d1a4ace0f.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
# بررسی حکم شرعی رفتار حکومت در جمع‌آوری اطلاعات از حوزه حریم خصوصی اشخاص، حسنعلی علی‌اکبریان، فصلنامه کاوشی نو در فقه، سال بیست و یکم، شماره سوم، پاییز ۱۳۹۳ش. [https://jf.isca.ac.ir/article_21546_f2c3547d222658dd109a153c87513b73.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
# مبانی فقهی جاسوسی، زهرا قدسی، [[دوفصلنامه مبانی فقهی حقوق اسلامی]]، سال ششم، شماره یازدهم، بهار و تابستان ۱۳۹۲ش. [https://sanad.iau.ir/Journal/jijl/Article/812847 متن مقاله را اینجا بخوانید]
# مبانی فقهی جاسوسی، زهرا قدسی، [[دوفصلنامه مبانی فقهی حقوق اسلامی]]، سال ششم، شماره یازدهم، بهار و تابستان ۱۳۹۲ش. [https://sanad.iau.ir/Journal/jijl/Article/812847 متن مقاله را اینجا بخوانید]
# جاسوسی رایانه ای در حقوق ایران و وضعیت بین المللی آن، [[محسن رهامی]]، سیروس پرویزی، [[فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی]] سال چهل و دوم، شماره ۲۷، پاییز ۱۳۹۱ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%b3%db%8c-%d8%b1%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%88%d8%b6%d8%b9%db%8c%d8%aa-%d8%a8/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# درباره جاسوسی و خیانت به کشور، [[سید محمد موسوی بجنوردی]]، در ماهنامه آیین، شماره ۳۰ و ۳۱، شهریور ۱۳۸۹ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/578337 متن مقاله را اینجا بخوانید].
# درباره جاسوسی و خیانت به کشور، [[سید محمد موسوی بجنوردی]]، در ماهنامه آیین، شماره ۳۰ و ۳۱، شهریور ۱۳۸۹ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/578337 متن مقاله را اینجا بخوانید].
# کاوشی در حکم فقهی تجسس، [[محسن خرازی]]، [[فصلنامه بصیرت و تربیت اسلامی]]، شماره ۷ و ۸، پاییز و زمستان ۱۳۸۵ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%da%a9%d8%a7%d9%88%d8%b4%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%da%a9%d9%85-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%ac%d8%b3%d8%b3/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# کاوشی در حکم فقهی تجسس، [[محسن خرازی]]، [[فصلنامه بصیرت و تربیت اسلامی]]، شماره ۷ و ۸، پاییز و زمستان ۱۳۸۵ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%da%a9%d8%a7%d9%88%d8%b4%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%da%a9%d9%85-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%ac%d8%b3%d8%b3/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
برگرفته از «https://ency.feqhemoaser.com/fa/view/جاسوسی_(منابع_مطالعاتی)»