فقه معاصر:پیشنویس آیه ۱۹۵ سوره بقره
انفاق در راه خدا عامل نجات از هلاکت
آیه ۱۹۵ سوره بقره را که با نام آیه تهلکه نیز شناخته میشود، تکمیل کننده آیات قبل درباره جهاد دانستهاند.[۱] به گفته مفسران، در ابتدای آیه، خداوند برای اقامه جهاد در راه خدا، به بندگانش دستور به انفاق مال میدهد و در صورت سرپیچی، آن را سقوط به ورطه نابودی با دست خویش معرفی میکند؛ زیرا عدم انفاق در راه جهاد، باعث تضعیف قدرت مسلمانان میشود.[۲] در تفسیر نمونه آمده است که فراز «وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ» هرچند درباره عدم ترک انفاق برای جهاد نازل شده؛ امّا مفهوم گستردهای دارد و موارد دیگری را نیز شامل میشود، ازجمله اینکه انسان حق ندارد بدون پیشبینیهای لازم از مسیرهای خطرناک بگذرد و یا بدون برنامهریزی وارد جنگ شود.[۳]
متن و ترجمه
«وَأَنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا تُلۡقُواْ بِأَيۡدِيكُمۡ إِلَى ٱلتَّهۡلُكَةِ وَأَحۡسِنُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ»
«و در راه خدا انفاق كنيد و [با ترك اين كار پسنديده، يا هزينه كردن مال در راه نامشروع] خود را به هلاكت نيندازيد، و نيكى كنيد كه يقيناً خدا نيكوكاران را دوست دارد.»
واژگان مورد استناد در آیه
آیه تهلکه از سه فراز تشکیل شده که مورد استناد فقهی واقع شده است.
وَأَنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ
وَلَا تُلۡقُواْ بِأَيۡدِيكُمۡ إِلَى ٱلتَّهۡلُكَةِ
وَأَحۡسِنُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
کاربرد در مباحث فقهی
پانویس
منابع
طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق.
مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۳۷۴ش.
طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، بیروت،