ترور (منابع مطالعاتی)

آخرین ویرایش: ۱۴۰۵/۷/۱۹

---

همه منابع مطالعاتی

ترور به معنای قتل بی‌خبر که با عباراتی مثل فتک و اغتیال نیز از آن یاد می‌شود در فقه اسلامی مورد بحث قرار گرفته و نمونه‌هایی از آن نیز در تاریخ اسلام یافت می‌شود. در دوران جدید ترور یکی از اسباب حذف مخالفان سیاسی قرار گرفته است و مسلمانان نیز به دلایلی متهم به هواداری از ترور و تروریسم شده‌اند. لزوم بحث از این دو عنوان با تفاوت‌هایی که دارند باعث شده که عالمان مسلمان اندیشه‌های خود را در قالب‌های مختلف در دسترس جویندگان قرار دهند.

کتاب‌ها

فارسی

1. ترور و تروریسم، محمدحسین مومن، آبادان، انتشارات حضرت ابوالفضل العباس(ع)، ۱۴۰۳ش. متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید
2. جهاد و ترور در اسلام: دیدگاه‌های علمای شیعه و اهل سنت، اشرف بروجردی، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۹۶ش. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
3. دفاع پیش‌دستانه: با بررسی فقهی حقوقی شیوه‌های آن؛ منازعات مسلحانه، ترور و عملیات انتحاری، محمدجواد آقاباقری، تهران، دانشگاه امام صادق(ع)، ۱۳۹۳ش. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
4. دفاع مشروع: بررسی فقهی مسئله ترور از دیدگاه امام خمینی(س)، جمعی از محققان، تهران، مؤسسه چاپ و نشر عروج، ۱۳۹۲ش. این کتاب دربردارنده مجموعه مقالات همایش «دفاع مقدس و تفاوت آن با ترور» است. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
5. نقد و بررسی ترور در قرآن کریم، روح‌الله فیض‌اللهی، تهران، دانشگاه امام صادق(ع)، ۱۳۸۹ش. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
6. ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی، یعقوب نعمتی وروجنی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۸۹ش. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
7. پژوهشی فقهی و حقوقی درباره ترور و دفاع مشروع، یعقوبعلی برجی، پژوهشکده تحقیقات اسلامی، قم، انتشارات زمزم هدایت، ۱۳۸۶ش.

عربی

1. هتک أستار الإفک عن حدیث «الإیمان قید الفتک»، ابی سلمان الصومالی، بی‌نا، بی‌تا. متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید

انگلیسی

1. Reclaiming Jihad: A Qur’anic Critique of Terrorism (بازپس‌گیری جهاد: نقدی قرآنی بر تروریسم), ElSayed Amin, Kube Publishing Ltd, 2015, 288 pp.متن و مشخصات کتاب
2. Reclaiming Jihad: A Qur’anic Critique of Terrorism (بازپس‌گیری جهاد: نقدی قرآنی بر تروریسم), ElSayed Amin, Kube Publishing Ltd, 2015, 288 pp.متن و مشخصات کتاب
3. God’s Terrorists: The Wahhabi Cult and the Hidden Roots of Modern Jihad (تروریست‌های خدا: فرقه وهابی و ریشه‌های پنهان جهاد مدرن)، Charles Allen، Grand Central Publishing, New York, 2009, 385 pp.متن و مشخصات کتاب
4. Madressas as terror schools: The myth and the reality (مدارس دینی به عنوان مدارس تروریسم: اسطوره و واقعیت), Farida Dawood Rokadia, American University, ProQuest Dissertations & Theses, 2009, 1466045.متن و مشخصات
5. A management systems perspective of Islamic terrorism: A case study of Islamic Law (چشم‌انداز سیستم‌های مدیریتی تروریسم اسلامی: مطالعه موردی حقوق اسلامی), Andrew L. Giacomini, Jr., Capella University (ProQuest Dissertations & Theses, 3291968), 2008.متن و مشخصات کتاب
6. The Religious Sources of Islamic Terrorism (منابع مذهبی تروریسم اسلامی), Shmuel Bar, in: Marvin Perry and Howard E. Negrin (eds), The Theory and Practice of Islamic Terrorism, Palgrave Macmillan, New York, 2008, pp. 11–20.متن و مشخصات کتاب
7. Warrant for Terror: The Fatwas of Radical Islam, and the Duty of Jihad (مجوز تروریسم: فتواهای اسلام رادیکال و تکلیف جهاد), Shmuel Bar, Bloomsbury Academic, 2006, 134 pages.متن و مشخصات کامل کتاب

مقاله‌ها

فارسی

1. بازپژوهی ممیزات ترور و محاربه در فقه امامیه، مصطفی قیوم زاده و احمد مرادخانی و علیرضا عسگری، فصلنامه پژوهش‌های فقهی مسائل مستحدثه، شماره ۱، تیر ۱۴۰۳ش. متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید
2. جایگاه ترور و خشونت در فقه، منصور میراحمدی، دوفصلنامه فقه و سیاست، سال اول، شماره ۱، بهار و تابستان ۱۳۹۹ش. متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید
3. تحلیل فقهی ترور با تأکید بر آراء فقهی و مشی سیاسی حضرت امام خمینی، ابوالفضل احمدزاده و مهدی برهان، فصلنامه دین و قانون، شماره ۱۰، ۱۳۹۴ش. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
4. ترور از دیدگاه فقه، عبدالکریم عبداللهی‌نژاد و رمضان عباس‌پور مقدم، فصلنامه فقه و اصول، دوره ۴۳، شماره ۲، ۱۳۹۰ش. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
5. ترور از منظر شرعی و قانونی، حسن بابائی، فصلنامه دانش انتظامی کردستان، سال اول، شماره ۳، ۱۳۸۹ش. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
6. تعریف محاربه و ترور از دیدگاه حضرت امام خمینی، سید محمد موسوی بجنوردی و ابوالفضل احمدزاده، پژوهشنامه متین، شماره ۳۹، ۱۳۸۷ش. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
7. اسلام و مسئله ترور، مرتضی شیرودی، رواق اندیشه، شماره ۱۷، ۱۳۸۲ش. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر

عربی

1. جریمة القتل قیلة بین الفقه الإسلامی و القانون الجزائری، حاجی یحی، مجلة البحوث و الدراسات القانونیة و السیاسیة، شماره ۱۲، ۲۰۱۷م، کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
2. قتل الغیلة (الإغتیال)، علی رشوان عوض، کلیة العلوم، جامعة الفیوم، مصر، ۲۰۱۶م. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
3. الارهاب الدولی دراسة فقهیة تحلیلیة، علی القره داغی، موقع الاتحاد العالمی للمسلمین، ۲۰۱۵م. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
4. قتل الغیلة (الإغتیال) و موقف الفقه الإسلامی منه: دراسة مقارنة، اسماعیل شندی، مجلة جامعة القدس المفتوحة، شماره ۲۳، ۲۰۱۱م. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
5. حکم الإغتیال فی الإسلام: دراسة فقهیة فی حدیث «الإیمان قید الفتک»، مجتبی محمودی، مجله الإجتهاد و التجدید، شماره ۹–۱۰، ۲۰۰۹م. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
6. قتل الغیلة، هشام بن صالح الزیر، مجلة العدل، شماره ۴۳، ۱۴۳۰ق. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
7. قتل الغیلة، عادل بن عبدالله المطرودی، بی‌نا، بی‌تا. منتشر شده در مکتبة الشاملة، مقاله را از اینجا بخوانید

انگلیسی

1. Reclaiming Ibn Taymiyyah: Deradicalizing Classical Exegesis for Contemporary Counter-Terrorism in Indonesia (بازپس‌گیری ابن‌تیمیه: رادیکال‌زدایی از تفسیر کلاسیک برای مقابله با تروریسم معاصر در اندونزی), Cecep Rahmat, Artani Hasbi, Muhammad Azizan Fitriana, and Ahmad Nuh, Al-Afkar: Journal for Islamic Studies, Vol. 9, No. 3, 2026, pp. 2465–2484.متن کامل مقاله
2. Legitimacy of Use of Force in Islamic Law: The Dividing Lines Between Jihad, Rebellion, and Terrorism (مشروعیت استفاده از زور در حقوق اسلامی: خطوط تمایز میان جهاد، شورش و تروریسم), Mohammad Sabuj, Muslim World Journal of Human Rights, Volume 22, Issue 1 (2025).متن و مشخصات مقاله
3. Integrating Islamic Criminal Law and International Human Rights Law in Counter-Terrorism Efforts: A Critical Analysis (ادغام حقوق کیفری اسلامی و حقوق بین‌الملل بشر در تلاش‌های ضدتروریسم: تحلیل انتقادی), Nashwan Mohammed Suleiman, Saud Suwaid Armoosh, Rami Salih, Salman Husain Al-Obaidi & Dmytro Chornomordenko, Al-Istinbath: Jurnal Hukum Islam, Vol. 9 No. 1 (2024), pp. 395–410. متن و مشخصات مقاله
4. Ta’azeer by Imprisonment: its Reality and Ruling An Applied Jurisprudence Study on the System of Combating Terrorism Crimes in the Kingdom of Saudi Arabia (تعزیر به وسیله حبس: واقعیت و حکم آن – مطالعه فقهی کاربردی بر نظام مبارزه با جرایم تروریسم در پادشاهی عربستان سعودی), Faisal Khalid Al-Tuwaijri, Journal of Imam Abdulrahman Bin Faisal for Humanities and Educational Sciences, Vol. 1, Iss. 2, Article 2 (2023).متن و مشخصات مقاله
5. The Revival of an Old Narrative to Counter Terrorism: The “Balkh School Approach” to Neutralizing the Neo-Kharijite Narrative in the Islamic World (احیای روایتی کهن برای مقابله با تروریسم: «رویکرد مکتب بلخ» برای خنثی‌سازی روایت نئوخوارجی در جهان اسلام)، Mirwais Balkhi، Teosofi: Jurnal Tasawuf dan Pemikiran Islam, Vol. 12, No. 1, 2022, pp. 97–124.متن و مشخصات مقاله
6. Support for Terrorism: The Role of Beliefs in Jihad and Institutional Responses to Terrorism (حمایت از تروریسم: نقش باورهای جهادی و پاسخ‌های نهادی به تروریسم), Adrian Cherney & Kristina Murphy, Terrorism and Political Violence, Vol. 31, Issue 5, 2019, pp. 1049-1069.متن و مشخصات مقاله
7. Anti-Terrorism Laws in the Maghreb Countries: The Mirror of a Democratic Transition that Never Was (قوانین ضدتروریسم در کشورهای مغرب: آینه گذار دموکراتیک که هرگز نبود), Francesco Tamburini, Journal of Asian and African Studies, Vol. 53, Issue 8, 2018, pp. 1235-1250.متن و مشخصات مقاله
8. Can Knowledge of Islam Explain Lack of Support for Terrorism? Evidence from Pakistan (آیا اندیشه اسلامی می‌تواند عدم حمایت از تروریسم را ثابت کند؟ شواهدی از پاکستان), C. Christine Fair, Jacob S. Goldstein & Ali Hamza, Studies in Conflict & Terrorism, Volume 40, Issue 4, 2017, pp. 339-355.متن کامل مقاله
9. Meanings of Savagery: Terror, Religion and the Islamic State (معانی توحش: ترور، دین و دولت اسلامی)، Pieter Nanninga، in James R. Lewis (ed.), The Cambridge Companion to Religion and Terrorism, Cambridge University Press, New York, 2017, pp. 172–190.متن و مشخصات مقاله
10. Classical and Contemporary Muslim Juridical Views of Terrorism (دیدگاه‌های فقهی کلاسیک و معاصر مسلمانان درباره تروریسم)، Labeed Ahmed Bsoul، Politics and Religion (Политикологија религије), Vol. VIII, No. 1, 2014, pp. 19–38.متن و مشخصات مقاله
11. Islam, terrorism and international law (اسلام، تروریسم و حقوق بین‌الملل), Javaid Rehman, in Research Handbook on International Law and Terrorism (edited by Ben Saul), Edward Elgar Publishing, 2014, pp. 177–192.متن و مشخصات مقاله
12. Cyber-Fatwas and Terrorism (فتاوای سایبری و تروریسم)، Gabriel Weimann، Studies in Conflict & Terrorism, Vol. 34, No. 10, 2011, pp. 765–781.متن و مشخصات مقاله
13. Rebellion and Violence in Islamic Law (شورش و خشونت در حقوق اسلامی), Khaled Abou El Fadl, Cambridge University Press, 2011.متن و مشخصات مقاله
14. Compatibility between Anti-Terrorism Legislation and Shari‛a (سازگاری میان قوانین مبارزه با تروریسم و شریعت)، Muhammad Munir، Pakistan Journal of Islamic Research, Vol. 8, 2011, pp. 63–107.متن و مشخصات مقاله
15. Jihad, Terrorism and Islamic Jurisprudence (جهاد، تروریسم و فقه اسلامی), Avani Bansal, University of Oxford, Faculty of Law (January 4, 2009). متن و مشخصات مقاله
16. International Law Fights Terrorism in the Muslim World: A Middle Eastern Perspective (حقوق بین‌الملل با تروریسم در جهان اسلام مبارزه می‌کند: چشم‌انداز خاورمیانه‌ای), Mohamed R. Hassanien, Denver Journal of International Law and Policy, Vol. 36, 2007-2008, pp. 221.متن و مشخصات مقاله
17. Terror in the Name of Islam - Unholy War, Not Jihad (ترور به نام اسلام - جنگ نامقدس، نه جهاد), Parvez Ahmed, Case Western Reserve Journal of International Law, 39 Case W. Res. J. Int’l L. 759 (2006-2008).متن و مشخصات مقاله
18. Anti-Terror Law and ‘Violence of Jurisprudence’ (قانون ضدتروریسم و «خشونت فقه»)، Bikram Jeet Batra (نقد کتاب The State, Democracy and Anti-Terror Laws in India اثر Ujjwal Kumar Singh)، Economic and Political Weekly, Vol. 42, No. 52, 2007–2008, pp. 42–44.متن و مشخصات کامل مقاله
19. Legal Formalism Meets Policy-Oriented Jurisprudence: A More European Approach to Frame the War on Terror (فورمالیسم حقوقی با فقه سیاست‌محور مواجه می‌شود: رویکردی اروپایی‌تر برای چارچوب‌بندی جنگ علیه تروریسم), Julien Cantegreil, Maine Law Review, 60 Me. L. Rev. 97 (2008).متن و مشخصات مقاله
20. Therapeutic Jurisprudence and Terrorism (فقه درمانی و تروریسم), Edgardo Rotman, 30 T. Jefferson L. Rev. 525 (2007-2008).متن و مشخصات مقاله
21. Who speaks for Islam?: ‘authenticity’ and the interpretation of Islamic law in America’s war on terror (چه کسی از اسلام سخن می‌گوید؟: «اصالت» و تفسیر حقوق اسلامی در جنگ آمریکا علیه تروریسم), Matthew J. Nelson, Australian Journal of International Affairs, Volume 61, Issue 2, 2007, pp. 247-266.متن و مشخصات کامل مقاله
22. Islamic Criminal Justice and International Terrorism: A Comparative Perspective into Modern Islamic State Practices (عدالت کیفری اسلامی و تروریسم بین‌المللی: چشم‌انداز تطبیقی به شیوه‌های دولت‌های اسلامی مدرن), Javaid Rehman, Journal of Islamic State Practices in International Law, 2 J. Islamic St. Prac. Int’l L. 18 (2006).متن کامل مقاله
23. The Trial of Terrorists under Classical Islamic Law (محاکمه تروریست‌ها تحت حقوق اسلامی کلاسیک), Frank E. Vogel, 43 Harv. Int’l L.J. 53 (2002).متن و مشخصات مقاله
24. International Terrorism under the Law (تروریسم بین‌المللی تحت قانون), Yassin El-Ayouty, 5 ILSA J. Int’l & Comp. L. 485 (1998-1999).متن و مشخصات مقاله
25. International Terrorism and Islamic Law (تروریسم بین‌المللی و حقوق اسلامی), 29 Colum. J. Transnat’l L. 629 (1991).متن و مشخصات مقاله
26. Islamic Ambivalence to Political Violence: Islamic Law and International Terrorism (ابهام اسلامی نسبت به خشونت سیاسی: حقوق اسلامی و تروریسم بین‌المللی), Abdullahi Ahmed An-Na’im, 31 German Y.B. Int’l L. 307 (1988).متن و مشخصات مقاله

پایان‌نامه‌ها

1. اعمال تروریستی و تاثیر آن بر حقوق بشر (بررسی تطبیقی بین فقه امامی و حقوق بین‌الملل)، عقیل کاظم زغیر الزیداوی، کارشناسی ارشد، جامعه المصطفی العالمیه، مجتمع آموزش عالی فقه - مدرسه عالی فقه و اصول، ۱۴۰۰ش. صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید
2. بررسی دیدگاه آیات و روایات پیرامون ترور با تکیه بر پاسخ‌گویی به شبهات، سید محمد حسینی، کارشناسی ارشد، دانشکده تفسیر و معارف قرآن کریم، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، ۱۳۹۸ش. صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید
3. بررسی مبانی فقهی و حقوقی ترور از دیدگاه مذاهب امامیه و حنابله، حمیدرضا ترابی، کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، ۱۳۹۵ش. صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید
4. بررسی تطبیقی دفاع مشروع با رویکردی به انحراف‌های جهادی داعش از مکتب اهل تسنن (یا بررسی تفاوت‌های دفاع مشروع و ترور)، داود گروسی، کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ۱۳۹۴ش.
5. ترور در فقه امامیه، احمد بت‌شکن، کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، ۱۳۹۳ش. چکیده را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید
6. حرمت مطلق ترور حسب ادله، فاطمه کولیوند، کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه پیام نوراستان البرز، ۱۳۹۳ش. صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید
7. بررسی حکم فقهی و حقوقی ترور در منابع اسلامی، زکیه سلمان‌زاده، کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ۱۳۹۲ش. چکیده را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید
8. دفاع پیش‌دستانه در حقوق کیفری بین‌المللی و فقه امامیه، محمدجواد آقاباقری، کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(ع)، ۱۳۹۱ش. صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید
9. ترور و عملیات استشهادی از منظر فقه و حقوق بشر، رمضان عباس‌پور مقدم، کارشناسی ارشد، دانشکده الهیات و معارف اسلامی شهید مطهری، دانشگاه فرودسی مشهد، ۱۳۹۰ش. صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید
10. بررسی فقهی و حقوقی انتحار و ترور در حقوق کیفری ایران، حمید رحیمی رنانی، کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی، ‌ مرکز پیام نور تهران، ‌ ۱۳۹۰ش. صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید
11. ترور از دیدگاه حقوق کیفری ایران، قادر سعادتی ابرآباد، کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ‌ دانشگاه قم، ۱۳۸۷ش. صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید
12. ترور از دیدگاه اسلام با رویکردی به اندیشه امام خمینی(ره)، ‌ یعقوب نعمتی وروجنی، کارشناسی ارشد، پژو هشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، ‌ ۱۳۸۶ش. صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید

عربی

1. أحکام قتل الغیلة فی الفقه و النظام، العباس بن حسن بن علی بشیر، کارشناسی ارشد، جامعة الإمام محمد بن سعود الإسلامیة، ۱۴۱۸ق. موجود در کتابخانه المعهد العالی للقضاء.

انگلیسی

1. Islamic Law of Warfare and the Question of Suicide Terrorism: An Usuli Twelver Shia Perspective (حقوق اسلامی جنگ و مسئله تروریسم انتحاری: دیدگاه اصولی شیعه دوازده‌امامی), Shams Mortaza, Thesis, Doctor of Philosophy (PhD), University of Waikato, 2016.متن و مشخصات کامل پایان‌نامه

منابع دیگر

1. نشست تخصصی جهاد و ترور از دیدگاه اسلام، اشرف بروجردی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دی‌ماه ۱۳۹۶ش. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
2. پاسخ به این ادعا که اسلام با ترور موافق است، منتشر شده در سایت اندیشه قم، بی‌تا. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
3. دعوی إباحة الإسلام الإغتیال و الإرهاب، پاسخ به شبهه جواز ترور در اسلام، این شبهه و پاسخ در سایت بیان الإسلام منتشر شده است. کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر

منابع مطالعاتی وابسته

• تروریسم (منابع مطالعاتی)