فصلنامه حکومت اسلامی
فصلنامه حکومت اسلامی نشریهای علمی-پژوهشی در حوزه فقه سیاسی به صاحب امتیازی دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری است. این نشریه جهت پوشش تحقیقات صاحبنظران در اندیشه سیاسی اسلام از سال ۱۳۷۵ش منتشر میشود و تا سال ۱۴۰۴ش یکصد و پانزده شماره از آن منتشر شده است. اهداف این نشریه تبیین اندیشه حاکمیت سیاسی اسلام و فراهم آوردن بستر گفتوگوهای علمی در عرصه سیاست دینی است.
| فصلنامه حکومت اسلامی | |
|---|---|
 | |
| صاحب امتیاز | دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری |
| مدیر مسئول | سید ابراهیم رئیسی |
| سردبیر | سید هاشم حسینی بوشهری |
| دوره | فصلنامه |
| محل نشر | قم |
| زبان | فارسی |
| تاریخ نخستین شماره | ۱۳۷۵ش |
| وضعیت انتشار | فعال |
| سایت | [۱] |
چکیده
مقالات منتشر شده در این نشریه در موضوعاتی چون فقه سیاسی و حقوق اساسی مورد ارجاع پژوهشهای فقهی مرتبط با حوزه فقه معاصر بودهاند. نویسندگان مشهوری سید کاظم حائری، مهدی حائری یزدی، داود فیرحی، عبدالله جوادی آملی و عبدالکریم موسوی اربیلی در این نشریه قلم زدهاند. مقالاتی چون شایستگی زنان برای قضاوت و مناصب رسمی اثر محمدهادی معرفت، اعتبار رأی اکثریت نوشته کاظم قاضیزاده و ارتداد نگاهی دوباره تقریری از مباحث آیتالله موسوی اردبیلی از مقالات مهم این نشریه هستند.
معرفی
حکومت اسلامی فصلنامهای علمی-پژوهشی به صاحب امتیازی دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری است.[۱] در پی تأسیس مرکز تحقیقات علمی حکومت اسلامی دبیرخانه مجلس خبرگان، [۲] برای پوشش دادن تحقیقات صاحبنظران در اندیشه و فقه سیاسی اسلام، انتشار نشریه حکومت اسلامی در سال ۱۳۷۵ش شروع شد.[۳]
این فصلنامه با اهدافی چون تبیین اندیشه سیاسی اسلام، معرفی فقه سیاسی، تبیین اندیشه حاکمیت سیاسی مبتنی بر ولایت فقیه، فراهمسازی بستر گفتوگوهای علمی در عرصه سیاست دینی و مطالعه تاریخ سیاسی مسلمانان منتشر میشود.[۴]
تا سال تا سال ۱۴۰۴ش یکصد و پانزده شماره از این نشریه منتشر شده است.[۵] این نشریه علاوه بر شمارههای عادی، ویژهنامههایی نیز منتشر کرده است. برخی از عناوین ویژهنامهها عبارتاند از: حکومت علوی به مناسبت سال امیرالمؤمنین؛ اندیشه سیاسی عاشورا؛ اندیشه سیاسی شهید مطهری؛ مجلس خبرگان رهبری، جایگاه، مبانی و عملکردها؛ سند چشمانداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران.[۶]
فصلنامه حکومت اسلامی در ۱۳۸۲ش از سوی نخستین جشنواره مطبوعات اسلامی عنوان نشریه برتر در رشته علوم سیاسی را کسب کرد. همچنین برخی از ویژهنامههای آن مانند حکومت علوی و اندیشه سیاسی عاشورا حائز رتبه اول در کتاب سال ولایت شدند.[۷]
جایگاه و تأثیر در فقه معاصر
فصلنامه حکومت اسلامی به دلیل پوشش تحقیقات صاحبنظران و اندیشمندان در حوزههایی مانند فقه سیاسی و حقوق اساسی، در مطالعات مرتبط با مسائل فقه معاصر دارای تأثیر و جایگاه است و مقالات منتشرشده در این نشریه محل ارجاع هستند. برای مثال در حوزه مسائل زنان و شایستگی یا عدم شایستگی آنان برای قضاوت و تصدی مناصب سیاسی مقالههای منتشر شده از محمدهادی معرفت و مهدی مهریزی در شماره چهار این نشریه در برخی پژوهشهای حوزه مسائل زنان مورد استناد قرار گرفتهاند.[۸]
نویسندگان مشهور
در فصلنامه حکومت اسلامی صاحبنظران و اندیشمندان متعددی قلم زدهاند که برخی از نویسندگان مشهورتر عبارتاند از:
- محسن اراکی
- محمدجواد ارسطا
- بهرام اخوان کاظمی
- رضا استادی
- محسن اسماعیلی
- ابراهیم امینی نجفآبادی
- سید سجاد ایزدهی
- سید صادق حقیقت
- سید محمدباقر حکیم
- حسین جوان آراسته
- رسول جعفریان
- عبدالله جوادی آملی
- سید کاظم حائری
- مهدی حائری یزدی
- جعفر سبحانی
- محمد سروش محلاتی
- ابوالقاسم علیدوست
- عباسعلی عمید زنجانی
- سید محمدحسین فضلالله
- داود فیرحی
- کاظم قاضیزاده
- صادق آملی لاریجانی
- ابوالقاسم گرجی
- نجف لکزایی
- احمد مبلغی
- جواد محدثی
- سید ضیاء مرتضوی
- محمدتقی مصباح یزدی
- حسین مظاهری
- محمدهادی معرفت
- عبدالکریم موسوی اردبیلی
- مهدی مهریزی
- محمد مومن
- سید جواد ورعی
- اکبر هاشمی رفسنجانی [۹]
موضوعات و برخی مقالات مهم
بر اساس پژوهشی که در مقالات فصلنامه حکومت اسلامی از شماره یک تا ۷۹ انجام شده، چندین عنوان کلی از نمایهسازی این مقالات استخراج شده است. فلسفه سیاسی، اندیشه سیاسی، مسائل عام سیاسی، فقه سیاسی، ولایت فقیه، حقوق اساسی، تاریخ اندیشه سیاسی و اندیشمندان و رجال سیاسی از این موضوعات هستند.[۱۰]
برخی از مقالات فقهی مهم این نشریه در طول انتشار عبارتاند از:
- شایستگی زنان برای قضاوت و مناصب رسمی، محمدهادی معرفت
- اعتبار رأی اکثریت، کاظم قاضیزاده
- ارتداد نگاهی دوباره، تقریری از مباحث آیتالله موسوی اردبیلی، سیدجواد ورعی.
- حق و تکلیف، بحثی از آیتالله جوادی آملی، عباس پسندیده.
- اقامه جمعه در دولت اسلامی، محمد سروش محلاتی.
- سیری در مبانی ولایت فقیه، عبدالله جوادی آملی.
- مبادی ولایت فقیه، محمد مؤمن.
- دولت دینی و حریم خصوصی، مهدی مهریزی.
- قانون اساسی، مسئولیت اجر و تفکیک قوا، عباسعلی عمید زنجانی، حسین مهرپور و سید محمد هاشمی.
- ماهیت و حکم شرکت در انتخابات از منظر فقه سیاسی اسلام، محسن ملک افضلی اردکانی.
- ماهیت نظارت شورای نگهبان، ابراهیم موسیزاده.
- مهار درونی قدرت رهبری در حقوق اساسی، محمدجواد ارسطا.
- ولایت فقیه در اندیشه فقهی-سیاسی نائینی، سید جواد ورعی.
- شرط اعلمیت در رهبری، سید کاظم حائری.
- مبانی فقهی و اصولی مجمع تشخیص مصلحت نظام، محمد رحمانی.
- بازتاب عاشورا در فقه سیاسی شیعه، سید ضیاء مرتضوی.
- مبانی دینی مشارکت سیاسی، محمد منصورنژاد.[۱۱]
پانویس
- ↑ صفحه اصلی فصلنامه حکومت اسلامی.
- ↑ سایت مرکز تحقیقات علمی حکومت اسلامی.
- ↑ نمایه فصلنامه علمی-پژوهشی حکومت اسلامی از شماره ۱ تا ۷۹، ص۷-۸.
- ↑ اهداف و چشمانداز، سایت فصلنامه حکومت اسلامی.
- ↑ صفحه اصلی نشریه.
- ↑ نمایه فصلنامه علمی-پژوهشی حکومت اسلامی از شماره ۱ تا ۷۹، ص۹.
- ↑ سایت مرکز تحقیقات علمی حکومت اسلامی.
- ↑ مدخلی بر روش شناخت فقهی اشتغال زنان در نیروی انتظامی نشریه مطالعات راهبردی ناجا؛ بررسی ادله فقهی مخالفان ولایت سیاسی زنان در فقه شیعه فصلنامه پژوهشهای فقه و حقوق اسلامی؛ ماهیت نمایندگی مجلس در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران فصلنامه حکومت اسلامی.
- ↑ نمایه فصلنامه علمی-پژوهشی حکومت اسلامی از شماره ۱ تا ۷۹، ص۷۵-۱۳۴.
- ↑ نمایه فصلنامه علمی-پژوهشی حکومت اسلامی از شماره ۱ تا ۷۹.
- ↑ نمایه فصلنامه علمی-پژوهشی حکومت اسلامی از شماره ۱ تا ۷۹.
منابع
- سایت فصلنامه حکومت اسلامی
- نمایه فصلنامه علمی-پژوهشی حکومت اسلامی از شماره ۱ تا ۷۹.
- سایت مرکز تحقیقات علمی حکومت اسلامی.
- عترتدوست، محمد، وزیریفرد، سید محمدجواد، بررسی ادله فقهی مخالفان ولایت سیاسی زنان در فقه شیعه، فصلنامه پژوهشهای فقه و حقوق اسلامی، شماره ۳۳، ۱۳۹۲ش.
- فرزینراد، رویا، عترتدوست محمد، مدخلی بر روش شناخت فقهی اشتغال زنان در نیروی انتظامی فصلنامه مطالعات راهبردی ناجا، شماره ۱۳، ۱۳۹۸ش.
- کعبی، عباس، حکیمی، سجاد، ماهیت نمایندگی مجلس در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه حکومت اسلامی، شماره ۷۳، ۱۳۹۳ش.