تقلید از زنان (منابع مطالعاتی): تفاوت میان نسخه‌ها

Alikhani (بحث | مشارکت‌ها)
Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
 
(۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{منابع مطالعاتی|}}[[تقلید از زنان]] از مباحث نوپدید در فقه معاصر است که به امکان تصدی مقام افتاء و مرجعیت تقلید زنانِ مجتهد می‌پردازد. با فرض تحقق اجتهاد مطلق و سایر شرایط، محور اصلی نزاع، اثبات یا نفیِ اشتراط ذکورت به‌عنوان شرط مستقل در مرجعیت است. این مسئله بیش از آن‌که مبتنی بر نصّ خاص باشد، به تحلیل ادله عام، بررسی اجماع، و تفکیک مفاهیم افتاء، قضاوت و ولایت بازمی‌گردد.  
{{منابع مطالعاتی|}}[[تقلید از زنان|'''تقلید از زنان''']]، از مباحث نوپدید در فقه معاصر است که به امکان تصدی مقام افتاء و مرجعیت تقلید زنانِ مجتهد می‌پردازد. با فرض تحقق اجتهاد مطلق و سایر شرایط، محور اصلی نزاع، اثبات یا نفیِ اشتراط ذکورت به‌عنوان شرط مستقل در مرجعیت است. این مسئله بیش از آن‌که مبتنی بر نصّ خاص باشد، به تحلیل ادله عام، بررسی اجماع، و تفکیک مفاهیم افتاء، قضاوت و ولایت بازمی‌گردد.  


در این مسئله دو دیدگاه اصلی وجود دارد. دیدگاه مشهور فقیهان، ذکورت را از شرایط مرجع تقلید می‌داند؛ چنان‌که در توضیح المسائل مراجع تقلید، مردبودن از شرایط مرجع تقلید ذکر شده است. در مقابل، برخی فقیهان معاصر با تأکید بر اطلاقات ادله رجوع جاهل به عالم معتقدند، دلیلی خاص بر منع مرجعیت زنان وجود ندارد و در صورت تحقق عدالت و اعلمیت، اصل عدم اشتراط جنسیت جاری می‌شود.
در این مسئله دو دیدگاه اصلی وجود دارد. دیدگاه مشهور فقیهان، ذکورت را از شرایط مرجع تقلید می‌داند؛ چنان‌که در توضیح المسائل مراجع تقلید، مردبودن از شرایط مرجع تقلید ذکر شده است. در مقابل، برخی فقیهان معاصر با تأکید بر اطلاقات ادله رجوع جاهل به عالم معتقدند، دلیلی خاص بر منع مرجعیت زنان وجود ندارد و در صورت تحقق عدالت و اعلمیت، اصل عدم اشتراط جنسیت جاری می‌شود.
خط ۱۶: خط ۱۶:
#مشروعية إفتاء المرأة بين الفقه الإسلامي والواقع المعاصر، منال ابراهیم العنجری، کویت، بی‌نا، ۲۰۱۱م.
#مشروعية إفتاء المرأة بين الفقه الإسلامي والواقع المعاصر، منال ابراهیم العنجری، کویت، بی‌نا، ۲۰۱۱م.
#سند العروة الوثقى، كتاب الإجتهاد و التقليد، محمد سند، تهران، دار الكوخ‌، ۱۳۹۴ش. در این اثر مسئله مرجعیت زنان در جلد دوم از صفحه ۳۲ تا صفحه ۲۰۹ بررسی شده است. [https://lib.eshia.ir/10646/2/32 متن کتاب را اینجا مطالعه کنید.] همچنین برای دریافت [https://noorlib.ir/book/view/38717?volumeNumber=2&pageNumber=32&viewType=pdf فایل پی‌دی‌اف اینجا را ببینید].
#سند العروة الوثقى، كتاب الإجتهاد و التقليد، محمد سند، تهران، دار الكوخ‌، ۱۳۹۴ش. در این اثر مسئله مرجعیت زنان در جلد دوم از صفحه ۳۲ تا صفحه ۲۰۹ بررسی شده است. [https://lib.eshia.ir/10646/2/32 متن کتاب را اینجا مطالعه کنید.] همچنین برای دریافت [https://noorlib.ir/book/view/38717?volumeNumber=2&pageNumber=32&viewType=pdf فایل پی‌دی‌اف اینجا را ببینید].
#ولاية المرأة في الفقه الإسلامي (فصل دوم)، حافظ محمد أنور، ریاض (عربستان)، نشر دار بلنسية، ۱۴۲۰ق.[https://feqhweb.com/vb/threads/23679/ اطلاعات کتاب را از اینجا ببینید]


== مقاله‌ها ==
== مقاله‌ها ==
خط ۳۵: خط ۳۶:
# اجتهاد و مرجعیت زنان از منظر دین، فاطمه علائی رحمانی، فصلنامه علمی -پژوهشی مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، شماره ۱، بهار ۱۳۸۲ش. [https://jwsps.alzahra.ac.ir/article_1236_59e788d91222bf3e115f22846724e7dd.pdf مقاله را اینجا بخوانید]. این مقاله در نشریه یاد (فصلنامه بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی)، شماره ۷۵، بهار ۱۳۸۴ش نیز منتشر شده است. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/349586 مقاله این نشریه را اینجا بخوانید].
# اجتهاد و مرجعیت زنان از منظر دین، فاطمه علائی رحمانی، فصلنامه علمی -پژوهشی مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، شماره ۱، بهار ۱۳۸۲ش. [https://jwsps.alzahra.ac.ir/article_1236_59e788d91222bf3e115f22846724e7dd.pdf مقاله را اینجا بخوانید]. این مقاله در نشریه یاد (فصلنامه بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی)، شماره ۷۵، بهار ۱۳۸۴ش نیز منتشر شده است. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/349586 مقاله این نشریه را اینجا بخوانید].
# جلوه‌های اجتهاد زن در فقه شیعه، زهره صفاتی، گلستان قرآن، شماره ۳۰، آبان ۱۳۷۹ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/56331 مقاله را اینجا بخوانید].
# جلوه‌های اجتهاد زن در فقه شیعه، زهره صفاتی، گلستان قرآن، شماره ۳۰، آبان ۱۳۷۹ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/56331 مقاله را اینجا بخوانید].
# اجتهاد زن، محمدابراهیم جناتی، مجله کیهان فرهنگی، شماره ۱۰۴، آذر ۱۳۷۲ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/15862 مقاله را اینجا بخوانید].
# اجتهاد زن، [[محمدابراهیم جناتی]]، مجله کیهان فرهنگی، شماره ۱۰۴، آذر ۱۳۷۲ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/15862 مقاله را اینجا بخوانید].
# زن و مرجعیت، محمدحسن نجفی، فصلنامه علمی-پژوهشی فقه، پیش‌شماره ۱، بهمن ۱۳۷۲ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/27293 مقاله را اینجا بخوانید].
# زن و مرجعیت، محمدحسن نجفی، فصلنامه علمی-پژوهشی فقه، پیش‌شماره ۱، بهمن ۱۳۷۲ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/27293 مقاله را اینجا بخوانید].


خط ۴۳: خط ۴۴:
#اجتهاد المرأة في الفقه الإسلامي، جوزاء بنت بادي بن سعيد العصيمي العتيبي، مجلة العلوم الشرعية واللغة العربية (السعودیة)، شماره ۱۷، ۲۰۲۳م. [https://search.mandumah.com/Record/1475524 برای دریافت مقاله اینجا را ببینید].
#اجتهاد المرأة في الفقه الإسلامي، جوزاء بنت بادي بن سعيد العصيمي العتيبي، مجلة العلوم الشرعية واللغة العربية (السعودیة)، شماره ۱۷، ۲۰۲۳م. [https://search.mandumah.com/Record/1475524 برای دریافت مقاله اینجا را ببینید].
#مكانة المرأة الفلسطينية اﻟﻤﺴﻠﻤﺔ في إصدار الفتاوى، حالة "المجلس الإسلامي للإفتاء -بيت المقدس"، مروة الخطیب، جامعة حیفا الداخل الفلسطینی، ۲۰۱۸م.[https://www.academia.edu/37822270/%D9%85%D9%83%D8%A7%D9%86%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A3%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%A5%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D8%A7%D9%88%D9%89_%D8%AD%D8%A7%D9%84%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A_%D9%84%D9%84%D8%A5%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%8A%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3_ مقاله را از اینجا بخوانید]
#مكانة المرأة الفلسطينية اﻟﻤﺴﻠﻤﺔ في إصدار الفتاوى، حالة "المجلس الإسلامي للإفتاء -بيت المقدس"، مروة الخطیب، جامعة حیفا الداخل الفلسطینی، ۲۰۱۸م.[https://www.academia.edu/37822270/%D9%85%D9%83%D8%A7%D9%86%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A3%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%A5%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D8%A7%D9%88%D9%89_%D8%AD%D8%A7%D9%84%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A_%D9%84%D9%84%D8%A5%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%8A%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3_ مقاله را از اینجا بخوانید]
#ولاية المرأة في الإسلام قراءة في ضوء الفقه الإسلامي، عبدالهادي الفضلي، مجلة المنهاج، شماره ۳۹، ۲۰۱۵م.[https://www.iicss.iq/?id=25&sid=216 مقاله را از اینجا بخوانید]
#ولاية المرأة في الإسلام قراءة في ضوء الفقه الإسلامي، عبدالهادي الفضلي، مجلة المنهاج، شماره ۳۹، ۲۰۱۵م. [https://www.iicss.iq/?id=25&sid=216 مقاله را از اینجا بخوانید]
#تولِّي المرأة لمنصبَي القضاء والمرجعيَّة، محمّد صنقور، من كتاب: مقالات حول حقوق المرأة، ۲۰۰۶م.[https://www.alhodacenter.com/article/2452 متن مقاله را از اینجا بخوانید]
#تولِّي المرأة لمنصبَي القضاء والمرجعيَّة، محمّد صنقور، من كتاب: مقالات حول حقوق المرأة، ۲۰۰۶م.[https://www.alhodacenter.com/article/2452 متن مقاله را از اینجا بخوانید]
#المرأة ومرجعية الإفتاء ـ دراسة فقهية استدلالية حول شرعية تقليد المرأة، حیدر حب‌الله، مجله الحیاة الطیبة، شماره ۱۸، ۲۰۰۵م. [https://alh.journals.miu.ac.ir/article_3114_b953300abc4e2910ea1c923f759ebf91.pdf مقاله را اینجا بخوانید]. این مقاله در فصل نخست از کتاب دراسات فی الفقه الاسلامی المعاصر نیز درج شده است. [https://noorlib.ir/book/view/25039/%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1?pageNumber=201&viewType=html برای دیدن این بخش از کتاب اینجا را ببینید].
#المرأة ومرجعية الإفتاء ـ دراسة فقهية استدلالية حول شرعية تقليد المرأة، حیدر حب‌الله، مجله الحیاة الطیبة، شماره ۱۸، ۲۰۰۵م. [https://alh.journals.miu.ac.ir/article_3114_b953300abc4e2910ea1c923f759ebf91.pdf مقاله را اینجا بخوانید]. این مقاله در فصل نخست از کتاب دراسات فی الفقه الاسلامی المعاصر نیز درج شده است. [https://noorlib.ir/book/view/25039/%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1?pageNumber=201&viewType=html برای دیدن این بخش از کتاب اینجا را ببینید].
#شرطية الذكورة في المفتي، محمد گیلانی، مجله فقه اهل‌البیت (عربی)، شماره ۵ و ۶، ۱۴۱۸ق. [https://lib.eshia.ir/10243/5/151 مقاله را اینجا بخوانید].
=== زبان‌های دیگر ===
=== زبان‌های دیگر ===
# Female Leadership in Shia Islam: Women on the Way from Mujtahid to Marja’ (رهبری زنان در اسلام شیعه: زنان در مسیر از اجتهاد تا مرجعیت)، عاکیف تاحیف، در مجله Societies، شماره ۱۴، ۳ ژانویه ۲۰۲۴م. [https://ideas.repec.org/a/gam/jsoctx/v14y2024i1p2-d1312437.html مقاله را اینجا بخوانید].
# Female Leadership in Shia Islam: Women on the Way from Mujtahid to Marja’ (رهبری زنان در اسلام شیعه: زنان در مسیر از اجتهاد تا مرجعیت)، عاکیف تاحیف، در مجله Societies، شماره ۱۴، ۳ ژانویه ۲۰۲۴م. [https://ideas.repec.org/a/gam/jsoctx/v14y2024i1p2-d1312437.html مقاله را اینجا بخوانید].
خط ۷۱: خط ۷۳:
== منابع دیگر ==
== منابع دیگر ==
=== فارسی ===
=== فارسی ===
# زن و مرد بودن مرجع تقلید در فتوا دادن ملاک نیست/پذیرش کامل مرجعیت زنان، مهدی سجادی امین، مصاحبه با خبرگزاری فارس، تاریخ درج ۲۶ بهمن ماه ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید ۳۰ بهمن ماه ۱۴۰۴ش.[https://www.mehrnews.com/news/6743839 متن مصاحبه را از اینجا بخوانید]
# فقه حکومتی/ مرجعیت زنان، [[محسن فقیهی]]، درس خارج فقه معاصر، مجموعه دروس در سایت [[مدرسه فقاهت]]، سال ۱۴۰۴-۱۴۰۵ش، تاریخ بازدید ۳۰ بهمن ماه ۱۴۰۴ش. [https://eshia.ir/Feqh/Archive/Faqihi/Feqh2/1404/ متن دروس را از اینجا بخوانید]
# اجتهاد بانوان: ضرورتی عینی در منظومه فکری رهبری، گفت‌و‌گوی زهره صفاتی با شبکه اجتهاد، ۱۷ دی ۱۴۰۴ش. [http://ijtihadnet.ir/%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D9%85%D9%87-%D9%81%DA%A9/ متن گفت‌و‌گو را اینجا بخوانید.]
# اجتهاد بانوان: ضرورتی عینی در منظومه فکری رهبری، گفت‌و‌گوی زهره صفاتی با شبکه اجتهاد، ۱۷ دی ۱۴۰۴ش. [http://ijtihadnet.ir/%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D9%85%D9%87-%D9%81%DA%A9/ متن گفت‌و‌گو را اینجا بخوانید.]
# تفکیک میان شئون ولایی و غیر ولائی مرجع تقلید در مسئله مرجعیت زنان، ارائه مهدی سجادی‌امین در نشست علمی پژوهشگاه فقه معاصر، ۶ آبان ۱۴۰۴ش. [https://riicj.com/news/7472/ متن این نشست علمی را اینجا بخوانید.]
# تفکیک میان شئون ولایی و غیر ولائی مرجع تقلید در مسئله مرجعیت زنان، ارائه مهدی سجادی‌امین در نشست علمی پژوهشگاه فقه معاصر، ۶ آبان ۱۴۰۴ش. [https://riicj.com/news/7472/ متن این نشست علمی را اینجا بخوانید.]
# آیت‌الله جواد حبیبی‌تبار: آیات و روایات ممنوعیت مرجعیت زنان را ثابت نمی‌کنند، جواد حبیبی‌تبار، مصاحبه با خبرگزاری ایکنا، ۱۹ دی ۱۴۰۳ش. [https://www.wfsa.ir/907/%D8%A2%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C/ متن گفت‌وگو را اینجا بخوانید.]
# آیات و روایات، ممنوعیت مرجعیت زنان را ثابت نمی‌کنند، جواد حبیبی‌تبار، مصاحبه با خبرگزاری ایکنا، ۱۹ دی ۱۴۰۳ش. [https://www.wfsa.ir/907/%D8%A2%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C/ متن گفت‌وگو را اینجا بخوانید.]
# طیف سنی حوزه و متدینین برای پذیرش مرجعیت زنان آماده نیستند، سیدمجتبی نورمفیدی، مصاحبه با خبرگزاری ایکنا، ۱۶ دی ۱۴۰۳ش. [https://iqna.ir/fa/news/4257538 متن گفت‌و‌گو را اینجا بخوانید.]
# طیف سنی حوزه و متدینین برای پذیرش مرجعیت زنان آماده نیستند، [[سید مجتبی نورمفیدی]]، مصاحبه با خبرگزاری ایکنا، ۱۶ دی ۱۴۰۳ش. [https://iqna.ir/fa/news/4257538 متن گفت‌و‌گو را اینجا بخوانید.]
# زنان می‌توانند فتوا بدهند ولی ولایت ندارند، مهدی سجادی‌امین، مصاحبه با خبرگزاری ایکنا، ۱۱ دی ۱۴۰۳ش، [https://iqna.ir/fa/news/4256674 متن گفت‌و‌گو را اینجا بخوانید.]
# زنان می‌توانند فتوا بدهند ولی ولایت ندارند، مهدی سجادی‌امین، مصاحبه با خبرگزاری ایکنا، ۱۱ دی ۱۴۰۳ش، [https://iqna.ir/fa/news/4256674 متن گفت‌و‌گو را اینجا بخوانید.]
# آیا اجازه داریم از زنان مجتهد تقلید کنیم، یادداشت خدیجه هاشمی، پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، ۵ دی ۱۴۰۳ش. [https://moballeq.net/news/45382 متن یادداشت را اینجا بخوانید.]
# آیا اجازه داریم از زنان مجتهد تقلید کنیم، یادداشت خدیجه هاشمی، پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، ۵ دی ۱۴۰۳ش. [https://moballeq.net/news/45382 متن یادداشت را اینجا بخوانید.]
# مرجعیت زنان، زمینه تجدید نظر و به‌روزرسانی احکام بانوان را فراهم می‌کند، افتخار دانش‌پور، مصاحبه با خبرگزاری مهر، تاریخ درج ۳ دی‌ماه ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید ۳۰ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ش. [https://www.mehrnews.com/news/6290154 متن مصاحبه را از اینجا بخوانید]
# تقلید زنان از مجتهد زن؛ فرصتی که انقلاب اسلامی ایجاد کرد، خدیجه هاشمی، مصاحبه با خبرگزاری حوزه، مندرج در سایت خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج ۲ دی ماه ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید ۳۰ بهمن ماه ۱۴۰۴ش.[https://www.hawzahnews.com/news/1212281 متن مصاحبه را از اینجا بخوانید]
# زنان هم می‌توانند مرجع تقلید شوند، گفت‌و‌گوی محسن غرویان با روزنامه ایران، ۲ دی ۱۴۰۳ش. [https://irannewspaper.ir/8634/8/109161 متن گفت‌و‌گو را اینجا بخوانید.]
# زنان هم می‌توانند مرجع تقلید شوند، گفت‌و‌گوی محسن غرویان با روزنامه ایران، ۲ دی ۱۴۰۳ش. [https://irannewspaper.ir/8634/8/109161 متن گفت‌و‌گو را اینجا بخوانید.]
# تقلید از مجتهدان زن در مسائل بانوان و حفظ کرامت انسانی زنان در جامعه، سید محمد غروی، مصاحبه با خبرگزاری بین‌المللی قرآن، ۱ دی ۱۴۰۳ش. [https://iqna.ir/fa/news/4255227/ متن گفت‌و‌گو را اینجا بخوانید.]
# تقلید از مجتهدان زن در مسائل بانوان و حفظ کرامت انسانی زنان در جامعه، سید محمد غروی، مصاحبه با خبرگزاری بین‌المللی قرآن، ۱ دی ۱۴۰۳ش. [https://iqna.ir/fa/news/4255227/ متن گفت‌و‌گو را اینجا بخوانید.]
خط ۸۷: خط ۹۳:
# صلاحیت افتاء و مرجعیت زنان، مهدی سجادی امین، مصاحبه با پژوهشکده زن و خانواده، ۳۱ تیر ۱۳۹۸ش. [https://wfrc.ac.ir/fa/cont/1227/%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%A1-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AC%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 متن مصاحبه را اینجا بخوانید.]
# صلاحیت افتاء و مرجعیت زنان، مهدی سجادی امین، مصاحبه با پژوهشکده زن و خانواده، ۳۱ تیر ۱۳۹۸ش. [https://wfrc.ac.ir/fa/cont/1227/%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%A1-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AC%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 متن مصاحبه را اینجا بخوانید.]
# چرا زن نمی‌تواند مرجع تقلید شود؟، پاسخ استفتاء لطف‌الله صافی گلپایگانی، منتشرشده در پرتال انهار، ۱۵ شهریور ۱۳۹۳ش. [https://portal.anhar.ir/node/15704#gsc.tab=0 متن سؤال و پاسخ به آن را اینجا بخوانید.]
# چرا زن نمی‌تواند مرجع تقلید شود؟، پاسخ استفتاء لطف‌الله صافی گلپایگانی، منتشرشده در پرتال انهار، ۱۵ شهریور ۱۳۹۳ش. [https://portal.anhar.ir/node/15704#gsc.tab=0 متن سؤال و پاسخ به آن را اینجا بخوانید.]
# اجتهاد و تقلید، [[مجمدجواد فاضل لنکرانی]]، متن درس خارج فقه در پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی، ۸، ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۱۵ اردیبهشت ۱۳۸۳ش. [http://fazellankarani.com/persian/lessons/1459 متن جلسه ۶۲ را اینجا ببینید]. [http://fazellankarani.com/persian/lessons/1460 متن جلسه ۶۳ را اینجا ببینید]. [http://fazellankarani.com/persian/lessons/1461 متن جلسه ۶۴ را اینجا ببینید]. [http://fazellankarani.com/persian/lessons/1462 متن جلسه ۶۵ را اینجا ببینید]. [http://fazellankarani.com/persian/lessons/1463 متن جلسه ۶۶ را اینجا ببینید].


=== عربی ===
=== عربی ===
# المرجعیّة و القضاء/مرجعیة النساء و قضاءهنّ /الأصل في المقام و أقوال الفقهاء، محسن فقیهی، درس خارج اصول استاد فقیهی در سایت مدرسه فقاهت، ۱۴۴۷ق. [https://eshia.ir/feqh/archive/text/faqihi/feqh_Ar/46/470407/Default.htm متن درس را اینجا بخوانید].
# تولِّي المرأة لمنصبَي القضاء والمرجعيَّة، محمد صنقور، برگرفته از کتاب مقالات حول حقوق المرأة تألیف محمد صنقور، در سایت مرکز الهدی للدراسات الاسلامیة، ۱۲ صفر ۱۴۲۷ق. [https://www.alhodacenter.com/article/2452?utm_source=chatgpt.com این نوشتار را اینجا بخوانید.]
# تولِّي المرأة لمنصبَي القضاء والمرجعيَّة، محمد صنقور، برگرفته از کتاب مقالات حول حقوق المرأة تألیف محمد صنقور، در سایت مرکز الهدی للدراسات الاسلامیة، ۱۲ صفر ۱۴۲۷ق. [https://www.alhodacenter.com/article/2452?utm_source=chatgpt.com این نوشتار را اینجا بخوانید.]
# المرأة والفتوى، نورة خالد السعد، در روزنامه الریاض، ۹ شعبان ۱۴۲۶ق. [https://www.alriyadh.com/93549 این یادداشت را اینجا ببینید.]
# المرأة والفتوى، نورة خالد السعد، در روزنامه الریاض، ۹ شعبان ۱۴۲۶ق. [https://www.alriyadh.com/93549 این یادداشت را اینجا ببینید.]
خط ۱۰۲: خط ۱۰۸:
# مرجعية المرأة في الاسلام، الشیخ حسین الانصاری، یادداشت اینترنتی در سایت عرفان، تاریخ بازدید ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ش. [https://erfan.ir/arabic/88749.html یادداشت را از اینجا بخوانید]
# مرجعية المرأة في الاسلام، الشیخ حسین الانصاری، یادداشت اینترنتی در سایت عرفان، تاریخ بازدید ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ش. [https://erfan.ir/arabic/88749.html یادداشت را از اینجا بخوانید]
# هل يصح للمرأة أن تكون مرجعاً للتقليد؟، السید حسین الهاشمی، یادداشت اینترنتی در سایت رافد، تاریخ بازدید ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ش.[https://rafed.net/reyhana/article/129550 متن یادداشت را از اینجا بخوانید]
# هل يصح للمرأة أن تكون مرجعاً للتقليد؟، السید حسین الهاشمی، یادداشت اینترنتی در سایت رافد، تاریخ بازدید ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ش.[https://rafed.net/reyhana/article/129550 متن یادداشت را از اینجا بخوانید]
[[رده:مدخل‌های ۱۴۰۴]]