دفاع مشروع در فقه اسلامی (کتاب): تفاوت میان نسخهها
جز added Category:کتابهای ابراهیم بهشتی دامغانی using HotCat |
|||
| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
== چیستی و مبانی == | == چیستی و مبانی == | ||
نویسنده، دفاع مشروع را اعمال قدرت در برابر خطری نامشروع و بالفعل یا در شرف وقوع میداند که حقی از حقوق مورد حمایت قانون شخص را تهدید میکند (ص۱۷). او پس از بیان معنای دفاع مشروع، با استناد به گفتار فقها، ماهیت دفاع مشروع را حکم میداند نه حق و قائل به اطلاق وجوب دفاع از جان، حریم و ناموس است. البته او درباره دفاع از مال به این نکته اشاره میکند که برخی فقهای شیعه و سنی آن را واجب نمیدانند و قائل به حق و قابل اسقاط بودن آن شدهاند (ص۱۷-۲۰). به گفته نویسنده، طبق نظر مشهور فقها، اگرچه دفاع مشروع از جان و مال و ناموس عنوان جهاد را نخواهد داشت و کشتهشدن در آن باعث جاری شدن احکام شهید در معرکه بر شخص نمیشود؛ ولی اجر و ثواب شهید را خواهد داشت (ص۲۱-۲۲). | |||
نویسنده مبانی دفاع را با دلیل عقلی آغاز میکند و آن را یک قانون عمومی در عالم حیات و یک ضرورت عقلی معرفی میکند (ص۲۶). از این رو، فقهای شیعه نیز به این دلیل عقلی اذعان کرده و به آن استناد کردهاند (ص۲۷). وی سپس دلیل نقلی دفاع را در دو بخش آیات و روایات بررسی میکند. او در این زمینه به پنج آیه [[آیه ۳۹ سوره حج|۳۹ سوره حج]]، [[آیه ۷۵ سوره نساء|۷۵ سوره نساء]]، [[آیه ۱۹۰ سوره بقره|۱۹۰ سوره بقره]]، [[آیه ۲ سوره مائده|۲ سوره مائده]] و [[آیه ۱۹۵ سوره بقره|۱۹۵ سوره بقره]] اشاره میکند (ص۲۷-۳۵). او در بخش روایات، اخبار را به سه دسته کلی تقسیم کرده و مشروعیت دفاع را از آنها استخراج میکند: | نویسنده مبانی دفاع را با دلیل عقلی آغاز میکند و آن را یک قانون عمومی در عالم حیات و یک ضرورت عقلی معرفی میکند (ص۲۶). از این رو، فقهای شیعه نیز به این دلیل عقلی اذعان کرده و به آن استناد کردهاند (ص۲۷). وی سپس دلیل نقلی دفاع را در دو بخش آیات و روایات بررسی میکند. او در این زمینه به پنج آیه [[آیه ۳۹ سوره حج|۳۹ سوره حج]]، [[آیه ۷۵ سوره نساء|۷۵ سوره نساء]]، [[آیه ۱۹۰ سوره بقره|۱۹۰ سوره بقره]]، [[آیه ۲ سوره مائده|۲ سوره مائده]] و [[آیه ۱۹۵ سوره بقره|۱۹۵ سوره بقره]] اشاره میکند (ص۲۷-۳۵). او در بخش روایات، اخبار را به سه دسته کلی تقسیم کرده و مشروعیت دفاع را از آنها استخراج میکند: | ||