فقه و عقل (کتاب): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۷۱: | خط ۷۱: | ||
==مبانی و پیشفرضها== | ==مبانی و پیشفرضها== | ||
===لزوم توجه به خطقرمزهای اجتهاد مرسوم=== | ===لزوم توجه به خطقرمزهای اجتهاد مرسوم=== | ||
به باور علیدوست در کتاب فقه و عقل، مراد از کاربست عقل یا [[مقاصد شریعت]] آن نیست که هر کس توهمات خود را به نام اهداف شریعت در کنار ظواهر کتاب و سنت قرار دهد و آنچه را روح قانون و اهداف شریعت میپندارد در جایگاه نص قرار دهد. بر این اساس، فقیه باید ضمن احترام به نصوص قرآنی و روایی، برای فهم آنها از مجموعه دین و شریعت بهره گیرد و پس از ملاحظه درک عقلی به استنباط حکم روی آورد(ص۱۴۷-۱۴۸). | |||
===ویژگیهای استنباط صحیح=== | ===ویژگیهای استنباط صحیح=== | ||
از منظر کتاب فقه و عقل، چنانکه در مقدمه آن آمده، استنباط درست و بهقاعده استنباطی است که ضمن پیراستگی از آسیبهایی چون درآمیختگی با [[استحسان]] و [[مصالح مرسله]]، به اصالت منابع، تحقیق جامع و ضابطهمندی آراسته باشد. همچنین توجه به منابع فقه و برخورداری اجتهاد از اصول منسجم، شرط لازم برای اجتهاد است(ص۱۸). بر این اساس، در استنباط احکام باید مجموعه شریعت و اهداف کلی آن ملاحظه شود(ص۱۵۸). | |||
===کاربرد مجموعه شریعت و مقاصد آن در استنباط=== | ===کاربرد مجموعه شریعت و مقاصد آن در استنباط=== | ||
کتاب فقه و عقل در دو بخش | کتاب فقه و عقل در دو بخش مجزا، که بیش از نیمی از اثر را به خود اختصاص داده است، کاربرد عقل را میآورد تا کاربردهای استقلالی و غیراستقلالی عقل را در راستای توسعه بهکارگیری عقل در استنباط و توانایی حل مسائل نوپیدای فقهی مشخص سازد. | ||
ابوالقاسم | ابوالقاسم علیدوست در مقالهای دیگر نیز استفادههای ممکن از عقل را ارزشگذاری کرده و گفته است کاربرد ممدوح عقل همان کشف مناطهای احکام است و کاربرد دیگر، مصلحتسنجیهای بیضابطه و ناپسندی است که در اهل سنت به آن استصلاح میگویند. بنا بر کتاب فقه و عقل، اهمیت [[مقاصد شریعت]] در استنباط احکام انکارنشدنی است، اما در کشف مقاصد شریعت و مناط احکام باید از عقل بهصورت ضابطهمند استفاده کرد، یعنی با توجه به نصوص مبیّن مقاصد در کتب و سنت به مقاصد و مناطها دست یافت.<ref>علیدوست، [http://a-alidoost.ir/persian/articles/22815 «ظرفیتهای فقه در رویارویی با مسائل دنیای معاصر»].</ref> | ||
====ضرورت آشنایی با مقاصد شریعت==== | ====ضرورت آشنایی با مقاصد شریعت==== | ||