فقه معاصر:پیشنویس آیه ۱ سوره مائده: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
=== وفای به کدام پیمان؟ === | === وفای به کدام پیمان؟ === | ||
به باور برخی مفسران، آیه اختصاص به عهد و پیمان میان مردم ندارد بلکه پیمانهای الهی و پیمانهای انسان با خودش را نیز شامل میشود.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۵، ص۱۵۸-۱۵۹؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۴۲؛ رضائی، تفسیر قرآن مهر، ج۵، ص۲۵-۲۶.</ref> البته شیخ طبرسی معتقد است که منظور از آیه عقدهایی است که خدا بر بندگان واجب کرده که شامل همه واجبات، محرمات، فرائض و حدود میشود و بدین ترتیب شامل همه اقوال دیگر نیز میشود و به هر عقدی باید وفا کرد.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۶، ص۱۸۲.</ref> به گفته فقها وفای به پیمان و قرارداد فقط درباره عقودی است که اطمینان بر صحیح بودن آن از نظر شرعی وجود داشته باشد؛ وگرنه درباره عقودی که شک به صحیح بودن آن داریم یا عقود حرام، نمیتوان به این آیه استناد کرد.<ref>مغنیه، الکاشف، ج۳، ص۶؛ قطب راوندی، فقه القرآن، ج۱، ص۱۹۳؛ شبیری زنجانی، کتاب نکاح، ج۱۳، ص۴۴۵۲.</ref> | به باور برخی مفسران، آیه اختصاص به عهد و پیمان میان مردم ندارد بلکه پیمانهای الهی و پیمانهای انسان با خودش را نیز شامل میشود.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۵، ص۱۵۸-۱۵۹؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۴۲؛ رضائی، تفسیر قرآن مهر، ج۵، ص۲۵-۲۶.</ref> البته شیخ طبرسی معتقد است که منظور از آیه عقدهایی است که خدا بر بندگان واجب کرده که شامل همه واجبات، محرمات، فرائض و حدود میشود و بدین ترتیب شامل همه اقوال دیگر نیز میشود و به هر عقدی باید وفا کرد.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۶، ص۱۸۲.</ref> به گفته فقها وفای به پیمان و قرارداد فقط درباره عقودی است که اطمینان بر صحیح بودن آن از نظر شرعی وجود داشته باشد؛ وگرنه درباره عقودی که شک به صحیح بودن آن داریم یا عقود حرام، نمیتوان به این آیه استناد کرد.<ref>مغنیه، الکاشف، ج۳، ص۶؛ قطب راوندی، فقه القرآن، ج۱، ص۱۹۳؛ شبیری زنجانی، کتاب نکاح، ج۱۳، ص۴۴۵۲.</ref> | ||
برخی از مفسران معتقدند چون این سوره آخرین سوره نازل شده بر پیامبر بوده است، تأکید بر وفای به پیمان در نخستین آیه، تأکیدی دوباره بر آخرین برنامههای دینی ازجمله مسئله جانشینی پیامبر(ص) بوده است.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۴۲.</ref> | |||
== کاربرد در مباحث فقهی == | == کاربرد در مباحث فقهی == | ||
آیه وفای به عقود در چندین باب فقهی مورد استناد فقها قرار گرفته شده است. | آیه وفای به عقود در چندین باب فقهی مورد استناد فقها قرار گرفته شده است. | ||
=== حقوق غیرمسلمانان === | |||
[[محسن کدیور]] در [[حق الناس: اسلام و حقوق بشر (کتاب)|کتاب حق الناس]] به این نکته اشاره میکند که قراردادها جزو احکام ثابت نیست و بر اساس شرایط زمان و مکان قابل تغییر است. بر همین اساس او معتقد است که طبق آیاتی مانند آیه وفای به عقود، باید به قراردادهایی که با اقلیتهای دینی بسته میشود، عمل کرد و امروزه دیگر قراردادهایی مانند ذمه، استئمان و ... قابلیت اجرایی ندارد و تحتالشعاع قراردادهای جدید قرار میگیرد.<ref>کدیور، حق الناس، ص۳۸۴-۳۸۶.</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۲۷: | خط ۳۳: | ||
* مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامة، ۱۳۷۴ش. | * مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامة، ۱۳۷۴ش. | ||
* طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق. | * طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق. | ||
* کدیور، محسن، حق الناس: اسلام و حقوق بشر، تهران، انتشارات کویر، ۱۳۸۷ش. | |||
[[رده:پیشنویس آیات]] | [[رده:پیشنویس آیات]] | ||