پرش به محتوا

سید محمود حسینی شاهرودی: تفاوت میان نسخه‌ها

از دانشنامه فقه معاصر
Mkhaghanif (بحث | مشارکت‌ها)
جزبدون خلاصۀ ویرایش
Mkhaghanif (بحث | مشارکت‌ها)
جزبدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۳: خط ۲۳:
در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی یعنی نیمه اول قرن چهارده شمسی، مسائل نوظهوری مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه رخ نموده و در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. با این حال و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء و تشکیل مجلس استفتاء که شامل مسائل نوظهور نیز بوده است،<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.</ref> دیدگاه ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.
در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی یعنی نیمه اول قرن چهارده شمسی، مسائل نوظهوری مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه رخ نموده و در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. با این حال و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء و تشکیل مجلس استفتاء که شامل مسائل نوظهور نیز بوده است،<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.</ref> دیدگاه ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.


در رساله عملیه او نیز حکم مسائل معاصر زیادی ثبت نشده است؛ مگر مواردی مانند: سزاوار بودن اجازه گرفتن از پدر یا جد پدری برای ازدواج دختر بالغ و رشیده و باکره،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۰.</ref> کفایت عقد صیغه یک ساعته برای محرمیت،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۶.</ref> حلال بودن جوایز بانکی،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۷.</ref> و مکروه بودن عکاسی و نقاشی چهره.<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۸.</ref>
در رساله عملیه او نیز حکم مسائل معاصر زیادی ثبت نشده است؛ مگر مواردی مانند: سزاوار بودن اجازه‌گرفتن از پدر یا جد پدری برای [[ازدواج دختر باکره رشیده|ازدواج دختر بالغ و رشیده و باکره]]،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۰.</ref> کفایت عقد صیغه یک ساعته برای محرمیت،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۶.</ref> حلال بودن [[جوایز بانکی]]،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۷.</ref> و مکروه بودن [[عکاسی]] و [[نقاشی چهره]].<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۸.</ref> او هم‌چنین [[ماء الشعیر]]<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۱۹.</ref> و [[الکل صنعتی]] را در صورتی که مست‌کننده نباشد پاک می‌داند.<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۱۸.</ref>


دو کتاب حاشیه بر کتاب «عروة الوثقی»، حاشیه بر کتاب «وسیلة النجاة» فتاوای او را منعکس می‌کنند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۴۷؛ «نجوم امت ۲۰»، ص۷۰.</ref> کتاب‌های «ینابیع‌ الفقه» با موضوع صلاة و «نتائج الأفكار فی الأصول» هر دو به قلم سید محمدجعفر جزایری نیز تقریرات درس خارج او هستند<ref>جزایری، ینابیع الفقه، مقدمه، ص۵؛ حسینی شاهرودی، نتائج الأفكار فی الأصول، ج۱، مقدمه، ص۸.</ref> کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی با عنوان «عالم ذوالشهادتین» در ۱۷ تیر سال ۱۴۰۰ش در شاهرود برگزار و آثاری در معرفی وی منتشر شد.<ref> نک: «عالم ذوالشهادتین».</ref>  
دو کتاب حاشیه بر کتاب «عروة الوثقی»، حاشیه بر کتاب «وسیلة النجاة» فتاوای او را منعکس می‌کنند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۴۷؛ «نجوم امت ۲۰»، ص۷۰.</ref> کتاب‌های «ینابیع‌ الفقه» با موضوع صلاة و «نتائج الأفكار فی الأصول» هر دو به قلم سید محمدجعفر جزایری نیز تقریرات درس خارج او هستند<ref>جزایری، ینابیع الفقه، مقدمه، ص۵؛ حسینی شاهرودی، نتائج الأفكار فی الأصول، ج۱، مقدمه، ص۸.</ref> کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی با عنوان «عالم ذوالشهادتین» در ۱۷ تیر سال ۱۴۰۰ش در شاهرود برگزار و آثاری در معرفی وی منتشر شد.<ref> نک: «عالم ذوالشهادتین».</ref>  

نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۸

سید محمود حسینی شاهرودی
نامسید محمود حسینی شاهرودی
عمر۱۳۰۱ق (۱۲۶۲ش) - ۱۳۹۴ق (۱۳۵۳ش)
جایگاهمرجع تقلید
مذهبشیعه
ملیتایرانی
آراءکراهت نقاشی و عکاسی از چهره
استادانآخوند خراسانی، میرزای نائینی، آقاضیا عراقی
شاگردانسید محمد حسینی شاهرودی،

سید محمود حسینی شاهرودی (متولد۱۳۰۱ق(۱۲۶۲ش) در شاهرود و متوفای ۱۳۹۴ق(۱۳۵۳ش) در نجف از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم هجری قمری بود. او از شاگردان آخوند خراسانی، میرزای نائینی و آقا ضیاء عراقی بود که پس از سید ابوالحسن اصفهانی (م۱۳۶۵ق) بخش زیادی از شیعیان از او تقلید می‌کردند.[۱]

در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی یعنی نیمه اول قرن چهارده شمسی، مسائل نوظهوری مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه رخ نموده و در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. با این حال و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء و تشکیل مجلس استفتاء که شامل مسائل نوظهور نیز بوده است،[۲] دیدگاه ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.

در رساله عملیه او نیز حکم مسائل معاصر زیادی ثبت نشده است؛ مگر مواردی مانند: سزاوار بودن اجازه‌گرفتن از پدر یا جد پدری برای ازدواج دختر بالغ و رشیده و باکره،[۳] کفایت عقد صیغه یک ساعته برای محرمیت،[۴] حلال بودن جوایز بانکی،[۵] و مکروه بودن عکاسی و نقاشی چهره.[۶] او هم‌چنین ماء الشعیر[۷] و الکل صنعتی را در صورتی که مست‌کننده نباشد پاک می‌داند.[۸]

دو کتاب حاشیه بر کتاب «عروة الوثقی»، حاشیه بر کتاب «وسیلة النجاة» فتاوای او را منعکس می‌کنند.[۹] کتاب‌های «ینابیع‌ الفقه» با موضوع صلاة و «نتائج الأفكار فی الأصول» هر دو به قلم سید محمدجعفر جزایری نیز تقریرات درس خارج او هستند[۱۰] کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی با عنوان «عالم ذوالشهادتین» در ۱۷ تیر سال ۱۴۰۰ش در شاهرود برگزار و آثاری در معرفی وی منتشر شد.[۱۱]

در آثاری که درباره او نگاشته شده، در کنار بیان کوشش علمی و نیز اخلاق و سجایای ستوده او، بیشتر به فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی او توجه شده است.مانند حمایت‌های معیشتی و بیمه درمانی در حوزه‌های علمیه[۱۲] و تأسیس اولین بعثه حج مرجعیت شیعه از سال ۱۳۴۶ش،که در ادامه، الگویی برای دیگر مراجع تقلید گردید.[۱۳]

طبق اسناد و گزارش پژوهشگران، سید محمود حسینی شاهرودی در مبارزات نهضت اسلامی ایران در نجف نسبت به برخی از حوادث موضع‌گیری داشته‌ است؛ مانند مخالفت با لایحه انجمن‌های ایالتی ـ ولایتی، محکوم نمودن تهاجم مأموران رژیم پهلوی به مدرسه فیضیه در دوم فروردین ۱۳۴۲ش، محکوم نمودن جنایات رژیم پهلوی در ۱۵ خرداد ۴۲، و موضع‌گیری علیه تبعید امام خمینی.[۱۴]

پانویس

  1. ↑ حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۱۳و۳۱و۴۲.
  2. ↑ حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.
  3. ↑ حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۰.
  4. ↑ حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۶.
  5. ↑ حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۷.
  6. ↑ حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۸.
  7. ↑ حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۱۹.
  8. ↑ حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۱۸.
  9. ↑ حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۴۷؛ «نجوم امت ۲۰»، ص۷۰.
  10. ↑ جزایری، ینابیع الفقه، مقدمه، ص۵؛ حسینی شاهرودی، نتائج الأفكار فی الأصول، ج۱، مقدمه، ص۸.
  11. ↑ نک: «عالم ذوالشهادتین».
  12. ↑ حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۹۴و ۹۵؛ «عالم ذوالشهادتین».
  13. ↑ «عالم ذوالشهادتین»، افق حوزه، ص۶.
  14. ↑ قاسم‌پور، زندگی و مبارزات آیت‌الله العظمی سید محمود حسینی شاهرودی به روایت اسناد، تهران، ۱۳۸۸ش، ص۴۷، ۶۲، ۶۴، ۷۲ و ۸۶؛ «عالم ذوالشهادتین»، ص۸.

منابع

  • «عالم ذوالشهادتین: ویژه نامه کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی»، افق حوزه (هفته نامه)، دوشنبه ۱۴ تیر ۱۴۰۰.
  • انصاریان خوانساری، محمدتقی، احیا‌گر اربعین‌: خا‌طرات‌ و اسنا‌دی منتشر نشده‌ دربا‌ره‌ فقیه‌ ذوالشها‌دتین‌ آیت‌ الله‌ العظمی‌ حا‌ج‌ سید محمود حسینی‌ شا‌هرودی، قم، انصاریان، ۱۴۰۰ش/ ۱۴۴۳ق.
  • باقری، محمدمهدی، تاریخچه زندگانی مرحوم حضرت آیه الله العظمی مرجع عالیقدر شیعه آقای حاج سید محمود حسینی شاهرودی، تهران، اعلمی، ۱۳۷۶ش.
  • جزایری، محمدجعفر، ینابیع الفقه: تقریرا لبحوث استاذ الفقهاء آیه‌الله العظمی السید محمود الحسینی الشاهرودی، قم، آل مرتضی، ۱۳۹۹ش.
  • حسینی اشکوری، سید احمد، الإمام الشاهرودی: السید محمود الحسینی، بغداد، مطبعة البیان.
  • حسینی شاهرودی، محمود، نتائج الأفكار فی الأصول، مقرر: محمد جعفر جزایری، قم، آل المرتضی، چاپ اول، ۷جلد، ۱۳۸۵ش.
  • حسینی شاهرودی، محمود، توضیح المسائل، تهران، مؤسسه مطبوعاتی افتخاریان، ۱۳۴۸ش/۱۳۹۰ق.
  • قاسم‌پور، داوود و شاهین رضایی، زندگی و مبارزات آیت الله العظمی سید محمود حسینی شاهرودی به روایت اسناد، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۸ش.
  • «نجوم امت ۲۰: مرحوم آیت الله العظمی سید محمود شاهرودی»، نور علم، ش۲۳، آبان ۱۳۶۶.