سید محمود حسینی شاهرودی
 | هشدار! این جستار در دست نگارش است و ممکن است مطالب آن تغییر کند. پس از نهاییشدن، این برچسب برداشته میشود. |
| سید محمود حسینی شاهرودی | |
|---|---|
 | |
| نام | سید محمود حسینی شاهرودی |
| عمر | ۱۳۰۱ق (۱۲۶۲ش) - ۱۳۹۴ق (۱۳۵۳ش) |
| جایگاه | مرجع تقلید |
| مذهب | شیعه |
| ملیت | ایرانی |
| آراء | کراهت نقاشی و عکاسی از چهره |
| استادان | آخوند خراسانی، میرزای نائینی، آقاضیا عراقی |
| شاگردان | سید محمد حسینی شاهرودی، |
سید محمود حسینی شاهرودی (متولد۱۳۰۱ق(۱۲۶۲ش) در شاهرود و متوفای ۱۳۹۴ق(۱۳۵۳ش) در نجف از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم هجری قمری بود. او از شاگردان آخوند خراسانی، میرزای نائینی و آقا ضیاء عراقی بود که پس از سید ابوالحسن اصفهانی (م۱۳۶۵ق) بخش زیادی از شیعیان از او تقلید میکردند.[۱]
دو کتاب حاشیه بر کتاب «عروة الوثقی»، حاشیه بر کتاب «وسیلة النجاة» فتاوای او را منعکس میکنند.[۲] کتابهای «ینابیع الفقه» با موضوع صلاة و «نتائج الأفكار فی الأصول» هر دو به قلم سید محمدجعفر جزایری نیز تقریرات درس خارج او هستند[۳] کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی با عنوان «عالم ذوالشهادتین» در ۱۷ تیر سال ۱۴۰۰ش در شاهرود برگزار و آثاری در معرفی وی منتشر شد.[۴]
در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی، پدیدههای نوظهور مانند تلویزیون، اینترنت، بانکداری مدرن، پیوندهای پزشکی پیشرفته یا معاملات الکترونیکی هنوز فراگیر نشده بودند. با این حال، برخی مسائل نوظهور مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه، در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. و با وجود دریافت روزانه دهها استفتاء که شامل مسائل مستحدثه نیز بوده است، و تشکیل مجلس استفتاء،[۵] دیدگاه ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.
در رساله عملیه او نیز حکم مسائل معاصر زیادی ثبت نشده است؛ مگر موادری مانند: سزاوار بودن اجازه گرفتن از پدر یا جد پدری برای ازدواج دختر بالغ و رشیده و باکره،[۶] کفایت عقد صیغه یک ساعته برای محرمیت،[۷] حلال بودن جوایز بانکی،[۸] و مکروه بودن عکاسی و نقاشی چهره.[۹]
در آثاری که درباره او نگاشته شده، در کنار بیان کوشش علمی و نیز اخلاق و سجایای ستوده او، بیشتر به فعالیتهای اجتماعی و سیاسی او توجه شده است.مانند حمایتهای معیشتی و بیمه درمانی در حوزههای علمیه[۱۰] و تأسیس اولین بعثه حج مرجعیت شیعه از سال ۱۳۴۶ش،که در ادامه، الگویی برای دیگر مراجع تقلید گردید.[۱۱]
طبق اسناد و گزارش پژوهشگران، سید محمود حسینی شاهرودی در مبارزات نهضت اسلامی ایران در نجف نسبت به برخی از حوادث موضعگیری داشته است؛ مانند مخالفت با لایحه انجمنهای ایالتی ـ ولایتی، محکوم نمودن تهاجم مأموران رژیم پهلوی به مدرسه فیضیه در دوم فروردین ۱۳۴۲ش، محکوم نمودن جنایات رژیم پهلوی در ۱۵ خرداد ۴۲، و موضعگیری علیه تبعید امام خمینی.[۱۲]
پانویس
- ↑ حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۱۳و۳۱و۴۲.
- ↑ حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۴۷؛ «نجوم امت ۲۰»، ص۷۰.
- ↑ جزایری، ینابیع الفقه، مقدمه، ص۵؛ حسینی شاهرودی، نتائج الأفكار فی الأصول، ج۱، مقدمه، ص۸.
- ↑ نک: «عالم ذوالشهادتین».
- ↑ حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.
- ↑ حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۰.
- ↑ حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۶.
- ↑ حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۷.
- ↑ حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۸.
- ↑ حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۹۴و ۹۵؛ «عالم ذوالشهادتین».
- ↑ «عالم ذوالشهادتین»، افق حوزه، ص۶.
- ↑ قاسمپور، زندگی و مبارزات آیتالله العظمی سید محمود حسینی شاهرودی به روایت اسناد، تهران، ۱۳۸۸ش، ص۴۷، ۶۲، ۶۴، ۷۲ و ۸۶؛ «عالم ذوالشهادتین»، ص۸.
منابع
- «عالم ذوالشهادتین: ویژه نامه کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی»، افق حوزه (هفته نامه)، دوشنبه ۱۴ تیر ۱۴۰۰.
- انصاریان خوانساری، محمدتقی، احیاگر اربعین: خاطرات و اسنادی منتشر نشده درباره فقیه ذوالشهادتین آیت الله العظمی حاج سید محمود حسینی شاهرودی، قم، انصاریان، ۱۴۰۰ش/ ۱۴۴۳ق.
- باقری، محمدمهدی، تاریخچه زندگانی مرحوم حضرت آیه الله العظمی مرجع عالیقدر شیعه آقای حاج سید محمود حسینی شاهرودی، تهران، اعلمی، ۱۳۷۶ش.
- جزایری، محمدجعفر، ینابیع الفقه: تقریرا لبحوث استاذ الفقهاء آیهالله العظمی السید محمود الحسینی الشاهرودی، قم، آل مرتضی، ۱۳۹۹ش.
- حسینی اشکوری، سید احمد، الإمام الشاهرودی: السید محمود الحسینی، بغداد، مطبعة البیان.
- حسینی شاهرودی، محمود، نتائج الأفكار فی الأصول، مقرر: محمد جعفر جزایری، قم، آل المرتضی، چاپ اول، ۷جلد، ۱۳۸۵ش.
- حسینی شاهرودی، محمود، توضیح المسائل، تهران، مؤسسه مطبوعاتی افتخاریان، ۱۳۴۸ش/۱۳۹۰ق.
- قاسمپور، داوود و شاهین رضایی، زندگی و مبارزات آیت الله العظمی سید محمود حسینی شاهرودی به روایت اسناد، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۸ش.
- «نجوم امت ۲۰: مرحوم آیت الله العظمی سید محمود شاهرودی»، نور علم، ش۲۳، آبان ۱۳۶۶.