پرش به محتوا

فقه معاصر:پیش‌نویس آیه ۱ سوره مائده

از دانشنامه فقه معاصر

آیه ۱ سوره مائده که به آیه وجوب وفای به عقود نیز شناخته می‌شود،[۱] به اهل ایمان دستور می‌دهد که به عهد و پیمان و قرارداد‌هایی که با مردم می‌بندند، وفادار باشند.[۲] به باور علامه طباطبایی، آیه اختصاص به عهد و پیمان میان مردم ندارد بلکه پیمان‌های الهی را نیز شامل می‌شود.[۳] به گفته فقها این آیه در جایی جاری می‌شود که اطمینان بر صحیح بودن عقد از نظر شرعی وجود داشته باشد؛ وگرنه درباره عقود که شک به صحیح بودن آن داریم یا عقود حرام، نمی‌توان به این آیه استناد کرد.[۴]

متن و ترجمه

«يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَوۡفُواْ بِٱلۡعُقُودِۚ أُحِلَّتۡ لَكُم بَهِيمَةُ ٱلۡأَنۡعَٰمِ إِلَّا مَا يُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ غَيۡرَ مُحِلِّي ٱلصَّيۡدِ وَأَنتُمۡ حُرُمٌۗ إِنَّ ٱللَّهَ يَحۡكُمُ مَا يُرِيدُ»

«اى اهل ايمان! به همۀ قراردادها [ىِ فردى، خانوادگى، اجتماعى، سياسى، اقتصادى، نذر، عهد و سوگند] وفا كنيد. [گوشتِ‌] چهارپايان جز آنچه [در آيات بعد، حُرمتش] بر شما خوانده مى‌شود برايتان حلال است، [و توجه داشته باشيد كه] نبايد شكار را در حالى كه مُحرم [به احرام حج و عمره] هستيد، حلال بشماريد؛ يقيناً خدا آنچه را بخواهد [بر پايۀ علم و حكمتش و بر اساس رعايت مصلحت شما] حكم مى‌كند.»

کاربرد در مباحث فقهی

پانویس

  1. مغنیه، تفسیر کاشف، ج۳ ص۱۹.
  2. رضائی، تفسیر قرآن مهر، ج۲، ص۵۷۰؛ شهید ثانی، مسالک الأفهام، ج۱۰، ص۴۳۳؛ تبریزی، إرشاد الطالب، ج۳، ص۵۱؛
  3. طباطبایی، المیزان، ج۵، ص۱۵۸-۱۵۹.
  4. قطب راوندی، فقه القرآن، ج۱، ص۱۹۳؛ شبیری زنجانی، کتاب نکاح، ج۱۳، ص۴۴۵۲.

منابع

  • تبریزی، جواد، إرشاد الطالب فی شرح المکاسب، قم،‌ دار الصدیقة الشهیدة(س)، ۱۳۸۹ش.
  • قطب راوندی، سعید بن هبه‌الله، فقه القرآن، مصحح: احمد حسینی اشکوری، قم، کتابخانه عمومی حضرت آیت الله العظمی مرعشی نجفی، ۱۴۰۵ق.
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی، مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام، محقق مؤسسة المعارف الإسلامیة، نویسنده جعفر بن حسن محقق حلی، قم، مؤسسة المعارف الإسلامیة، ۱۴۱۳ق.
  • شبیری زنجانی، موسی، کتاب نکاح، قم، مؤسسه پژوهشی رای‌ پرداز، بی‌تا.