پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر
پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر مؤسسهای پژوهشی است که بر مطالعات فقه معاصر تمرکز دارد. هدف این پژوهشگاه تولید و مدیریت محتوا در عرصه فقه و پاسخگویی علمی به پرسشهای فراروی جامعه جهانی و کشور ایران در حوزه مسائل جدید فقهی است.
پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر در سال ۱۳۹۹ش به دست سید کاظم نورمفیدی، روحانی مجتهد و امام جمعه گرگان، در قم تأسیس شد و زیر نظر هیئت امنا اداره میشود. ساختار این پژوهشگاه مشتمل بر سه پژوهشکده و دو گروه ویژه علمی، مرکز دانشنامه فقه معاصر و مرکز کتابخانه فقه معاصر است. علاوه بر کتابخانه فیزیکی، کتابخانه دیجیتال نیز در این پژوهشگاه در حال سازمانیابی است.
اهداف و مأموریتهای پژوهشگاه
بنیانگذاری
بنیانگذار پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر، سید کاظم نورمفیدی روحانی مجتهد و امام جمعه گرگان است. این پژوهشگاه در سال ۱۳۹۹ش در قم راهاندازی شد. هدف این پژوهشگاه تولید و مدیریت محتوا در عرصه فقههای معاصر و پاسخگویی علمی به پرسشهای فراروی جامعه جهانی و کشور ایران در حوزه مسائل جدید است.
اهداف
اهداف پژوهشگاه عبارتاند از:
- زمینهسازی برای گسترش و تعمیق دانش فقه؛
- پاسخگویی به نیازهای اساسی بشر امروز و دنیای معاصر در حوزه فقه و دانشهای وابسته به آن؛
- تقویت و تثبیت مرجعیت علمی حوزههای علمیه در تولید و عرضه پژوهشهای فقهی فاخر؛
- کارآمدسازی فقه در مواجهه فعال با نیازها، چالشها و پرسشهای نوپدید فراروی بشر امروز و دنیای معاصر به خصوص جامعه اسلامی و حکومت برآمده از آن؛
- زمینهسازی برای تربیت نیروی انسانی متخصص در عرصه فقه و دانشهای وابسته به آن؛
- مقارنه و تطبیق میان پژوهشهای فقهی شیعه و اهل سنت برای تولید محتوای فاخر و کارآمد؛
- مقارنه و تطبیق میان پژوهشهای فقهی و حقوقی برای تولید محتوای فاخر و کارآمد؛
- شناسایی استعدادهای پژوهشی و بهکارگیری آنها در پژوهشهای فقهی.
مأموریتها
- پاسخگویی فقهی و استدلالی به پرسشهای فراروی بشر امروز و دنیای معاصر با استفاده از روش فقه جواهری؛
- ایجاد جریان رسانهای فعال در قالب رسانههای مکتوب و مجازی برای ترویج تولیدات فقهی فاخر در عرصه مسائل نوپدید با تأکید بر روش فقه جواهری؛
- تدوین رشتههای آموزشی و کتب مرتبط با آن در عرصه فقههای جدید برای تدریس در حوزه و دانشگاه؛
- پرورش استعدادهای موجود در عرصه فقه و دانشهای وابسته به آن.
سازمان برنامهریزی پژوهشگاه
پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر زیر نظر هیئت امنا، ریاست پژوهشگاه و شورای عالی علمی فعالیت میکند.
ریاست و هیئت امنا
رئیس پژوهشگاه سید مجتبی نورمفیدی است و اعضای هیئت امنا عبارتاند از: سید کاظم نورمفیدی، سید مجتبی نورمفیدی، سید هاشم حسینی بوشهری، محمدجواد فاضل لنکرانی، ابوالقاسم علیدوست و احمد مبلغی.
شورای عالی علمی
شورای عالی علمی پژوهشگاه شورایی است متشکل از رئیس، معاون پژوهش و رؤسای پژوهشکدهها به اضافه شش نفر از پژوهشگران حوزوی یا دانشگاهی به انتخاب رئیس پژوهشگاه. دبیری آن نیز بر عهده معاون پژوهش پژوهشگاه است.
این اعضا عبارتاند از: سید مجتبی نورمفیدی، ابوالقاسم علیدوست، محمدجواد فاضل لنکرانی، احمد مبلغی، احمد واعظی، محمد عندلیب همدانی، مسیح بروجردی، مجتبی الهی خراسانی و مصطفی دُرّی.
شورای عالی علمی پژوهشگاه فقه معاصر وظایف زیر را بر عهده دارد:
- تعیین اولویتهای پژوهشی پژوهشگاه، پژوهشکدهها و گروههای علمی؛
- بررسی و تصویب برنامههای پیشنهادی پژوهشکدهها و گروههای ویژه؛
- پیشنهاد تأسیس، افزایش و انحلال پژوهشکدهها و گروهها به رئیس پژوهشگاه؛
- تصویب آییننامهها و شیوهنامههای پژوهشی و آموزشی پژوهشکدهها و گروهها در چارچوب سیاستها و برنامههای کلان مصوب.
ساختار علمی و پژوهشی پژوهشگاه
پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر دارای سه پژوهشکده و دو گروه ویژه پژوهشی است. در کنار این پژوهشکدهها دو مرکز دانشنامه مجازی فقه معاصر و مرکز کتابخانه فقه معاصر نیز فعالیت میکنند.
پژوهشکدهها و گروههای علمی
پژوهشگاه دارای سه پژوهشکده و دو گروه ویژه علمی خواهد بود:
- پژوهشکده فقه اجتماع، فرهنگ و سلامت؛
- پژوهشکده فقه سیاست و حکومت؛
- پژوهشکده فقه اقتصاد، منابع و فناوری؛
- گروه ویژه مبادی فقه معاصر؛
- گروه ویژه فقه عبادات.
مرکز دانشنامه فقه معاصر
مرکز دانشنامه فقه معاصر یکی از بخشهای پژوهشگاه فقه معاصر است که وظیفه آن تدوین دانشنامهای مجازی با محوریت مفاهیم فقه معاصر است. این دانشنامه از بهمن ۱۳۹۹ش راهاندازی شده است. این دانشنامه زیر نظر هیئت تحریریه اداره میشود.
کتابخانه فقه معاصر
کتابخانه فقه معاصر یکی از بخشهای پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر است. این کتابخانه دو بخش فیزیکی و دیجیتال دارد. در کتابخانه فیزیکی کتابها و منابع چاپی گردآوری میشوند و در ساختمان مرکز پژوهشگاه در دسترس محققان هستند. کتابخانه دیجیتال نیز با هدف گردآوری همه منابع منتشرشده با موضوع فقه معاصر به صورت نسخه الکترونیک فعالیت میکند. در این کتابخانه کتابها، پایاننامهها، مقالهها، درسنامهها، سخنرانیها و مصاحبهها و دیگر منابع مرتبط با فقه معاصر گردآوری شده و در دسترس مراجعان قرار گرفتهاند.