نظریه ولایت امت بر خویش (منابع مطالعاتی): تفاوت میان نسخهها
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{منابع مطالعاتی}} | {{منابع مطالعاتی}} | ||
[[ولایت امت]] از نظریههای دولت در فقه شیعه در زمان غیبت است. طبق این نظریه انتخاب حاکم و تعیین حدود قلمرو حکومت، با رعایت ضوابط کلی شرعی از حقوق امت است و حق ویژهای برای فقها در حکومت وجود ندارد | [[نظریه ولایت امت بر خویش]] از نظریههای دولت در فقه شیعه در زمان غیبت است که توسط [[محمدمهدی شمسالدین]] از عالمان دینی و نظریهپرداز سیاسی لبنانی مطرح شد. طبق این نظریه انتخاب حاکم و تعیین حدود قلمرو حکومت، با رعایت ضوابط کلی شرعی از حقوق امت است و حق ویژهای برای فقها در حکومت وجود ندارد. بر اساس این نظریه، حکومت منصوص فقط در زمان حضور و توسط معصوم(ع) امکان تشکیل دارد و در زمان غیبت تدبیر امور جامعه بهعهده مردم واگذار شده است. به گفته شمسالدین، فقها در زمان غیبت عهدهدار تبیین وظایف شرعی (افتاء) و قضاوت هستند و در امور سیاسی ولایت ندارند. | ||
نظریه ولایت امت از یک سو با نظریه عدم مشروعیت تشکیل حکومت در زمان غیبت در تقابل است و از دیگر سو با نظریه ولایت انتصابی فقها | نظریه ولایت امت بر خویش از یک سو با نظریه عدم مشروعیت تشکیل حکومت در زمان غیبت در تقابل است و از دیگر سو با نظریه ولایت انتصابی فقها که تشکیل حکومت را در اختیار فقها قرار میدهد، مرزبندی دارد. از دیگر سو با نظریاتی که تدبیر امور سیاسی را در اختیار مردم میدانند، از جمله [[نظریه وکالت مالکان شخصی مشاع]] اثر [[مهدی حائری یزدی]]، اشتراکات زیادی دارد؛ بههمین دلیل این دو نظریه به همراه اولین نظریه [[سید محمدباقر صدر]] درباره شکل دولت در اسلام و نظریه [[محمدجواد مغنیه]]، تحت عنوان کلی [[دولت انتخابی اسلامی]] نامگذاری شده است. | ||
برخی از پرسشهای قابل طرح درباره این نظریه چنین است: مبانی فقهی نظریه ولایت امت چیست؟ جایگاه فقها در این نظریه کجاست؟ مردم چه میزان تاثیرگذاری در امور حکومتی دارند؟ قوانین و مقررات اسلامی در این نظریه چه میزان تاثیرگذاری دارد و به عبارتی اسلامی بودن این نظریه چگونه تأمین میشود؟ تأثیر جغرافیای لبنان در این نظریه چیست؟ آیا این تأثیرات جنبه دینی بودن این نظریه را مخدوش میکند؟ منابعی که در ادامه جمعآوری شده، در پی پاسخ به این پرسشها است. | برخی از پرسشهای قابل طرح درباره این نظریه چنین است: مبانی فقهی نظریه ولایت امت چیست؟ جایگاه فقها در این نظریه کجاست؟ مردم چه میزان تاثیرگذاری در امور حکومتی دارند؟ قوانین و مقررات اسلامی در این نظریه چه میزان تاثیرگذاری دارد و به عبارتی اسلامی بودن این نظریه چگونه تأمین میشود؟ تأثیر جغرافیای لبنان در این نظریه چیست؟ آیا این تأثیرات جنبه دینی بودن این نظریه را مخدوش میکند؟ منابعی که در ادامه جمعآوری شده، در پی پاسخ به این پرسشها است. | ||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
== کتابها == | == کتابها == | ||
=== فارسی === | === فارسی === | ||
# اندیشه سیاسی محمدمهدی شمس | # [[اندیشه سیاسی محمدمهدی شمس الدین (کتاب)|اندیشه سیاسی محمدمهدی شمس الدین]]، مجید مرادی، قم، بوستان کتاب، ۱۴۰۱ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/?post%20type=tnc%20col%20235%20item&p=1599431 صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید] | ||
# دولت انتخابی اسلامی و مردمسالاری (بررسی آرای شیخ محمدمهدی شمسالدین و دکتر مهدی حائری یزدی)، علیاکبر | # دولت انتخابی اسلامی و مردمسالاری (بررسی آرای شیخ محمدمهدی شمسالدین و دکتر مهدی حائری یزدی)، علیاکبر کمالی اردکانی، تهران، نشر کویر، ۱۳۸۳ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/?post%20type=tnc%20col%20235%20item&p=1599467 صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید] | ||
# [[نظریههای دولت در فقه شیعه (کتاب)|نظریههای دولت در فقه شیعه]]، [[محسن کدیور]]، تهران، نشر نی، ۱۳۸۷ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%af%d9%88%d9%84%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%b4%db%8c%d8%b9%d9%87/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | # [[نظریههای دولت در فقه شیعه (کتاب)|نظریههای دولت در فقه شیعه]]، [[محسن کدیور]]، تهران، نشر نی، ۱۳۸۷ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%af%d9%88%d9%84%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%b4%db%8c%d8%b9%d9%87/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | ||
# درآمدی بر تئوریهای حاکمیت و دولت از منظر اسلام: پژوهشی تطبیقی میان فقه اسلامی و حقوق موضوعه، سید محمد مصطفوی، مترجم مهدی بهزادیان، تهران، سازمان حوزهها و مدارس علمیه خارج از کشور، ۱۳۸۶ش.[https:// | # درآمدی بر تئوریهای حاکمیت و دولت از منظر اسلام: پژوهشی تطبیقی میان فقه اسلامی و حقوق موضوعه، سید محمد مصطفوی، مترجم مهدی بهزادیان، تهران، سازمان حوزهها و مدارس علمیه خارج از کشور، ۱۳۸۶ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/?post%20type=tnc%20col%20235%20item&p=1599504 صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید] (این کتاب ترجمهای از کتاب «نظریات الحکم والدولة دارسة مقارنة بین الفقه الاسلامی و القانون الدستوری الوضعی» که در لبنان چاپ شده است.) | ||
# نظام حکومت و مدیریت در اسلام، [[محمدمهدی شمسالدین]]، | # نظام حکومت و مدیریت در اسلام، [[محمدمهدی شمسالدین]]، مترجم سید مرتضی آیتالله زاده شیرزای، تهران، ناشر موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۵ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85-%d8%ad%da%a9%d9%88%d9%85%d8%aa-%d9%88-%d9%85%d8%af%db%8c%d8%b1%db%8c%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%d9%81%d8%a7%db%8c%d9%84-%d9%85%d9%86%d8%a8%d8%b9-%d9%85/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | ||
=== عربی === | === عربی === | ||
# ولایة الامة علی نفسها، محمدمهدی شمسالدین، بیروت، الموسسة الدولیة للدراسات و النشر، ۲۰۱۹م. | # ولایة الامة علی نفسها، محمدمهدی شمسالدین، بیروت، الموسسة الدولیة للدراسات و النشر، ۲۰۱۹م. | ||
# خيارات الأمة وضرورات الأنظمة عند الشيخ محمدمهدی شمسالدين، فرح موسی، بيروت، لبنان، ناشر دار الهادي، ۲۰۱۳م. | # خيارات الأمة وضرورات الأنظمة عند الشيخ محمدمهدی شمسالدين، فرح موسی، بيروت، لبنان، ناشر دار الهادي، ۲۰۱۳م. | ||
# نظريات السلطة: في الفكر السياسي الشيعي المعاصر، علی فیاض، بیروت، مرکز الحضارة لتنمیة الفکر الاسلامی، ۲۰۰۸م. [https:// | # نظريات السلطة: في الفكر السياسي الشيعي المعاصر، علی فیاض، بیروت، مرکز الحضارة لتنمیة الفکر الاسلامی، ۲۰۰۸م. [https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-book/%d9%86%d8%b8%d8%b1%d9%8a%d8%a7%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d8%b3%d9%84%d8%b7%d9%87-%d9%81%d9%8a-%d8%a7%d9%84%d9%81%d9%83%d8%b1-%d8%a7%d9%84%d8%b3%d9%8a%d8%a7%d8%b3/ متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید] | ||
# نظام الحکم و الادارة فی الاسلام، محمدمهدی شمسالدین، بيروت، موسسة الوایة للدراسات و النشر، ۱۹۹۵م. | # نظريات الحکم و الدولة دارسة مقارنة بین الفقه الاسلامی و القانون الدستوری الوضعی، السید محمد مصطفوی، بیروت، مرکز الحضارة لتنمية الفکر الإسلامي، ۲۰۰۲م/۱۴۲۳ق. [https://digilib.feqhemoaser.com/?post%20type=tnc%20col%20243%20item&p=1636913 متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید] (این کتاب به فارسی با عنوان «درآمدی بر تئوریهای حاکمیت و دولت از منظر اسلام: پژوهشی تطبیقی میان فقه اسلامی و حقوق موضوعه»، توسط مهدی بهزادیان ترجمه شده است.) | ||
# نظام الحکم و الادارة فی الاسلام، محمدمهدی شمسالدین، بيروت، موسسة الوایة للدراسات و النشر، ۱۹۹۵م.[https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-book/%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85-%d8%a7%d9%84%d8%ad%da%a9%d9%85-%d9%81%db%8c-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85-%d9%81%d8%a7%db%8c%d9%84-%d9%85%d9%86%d8%a8%d8%b9-%d9%85%d9%88%d8%ac%d9%88%d8%af-%d9%86/ متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید] | |||
# الأمة والدولة والحركة الاسلامية، محمدمهدی شمسالدین، بيروت، منشورات مجلة الغدير، ۱۹۹۴م. | # الأمة والدولة والحركة الاسلامية، محمدمهدی شمسالدین، بيروت، منشورات مجلة الغدير، ۱۹۹۴م. | ||
# في الاجتماع السياسي الإسلامي، محمدمهدی شمسالدین، بیروت، المؤسسة الجامعية للدراسات والنشر والتوزيع، ۱۹۹۲م. | # في الاجتماع السياسي الإسلامي، محمدمهدی شمسالدین، بیروت، المؤسسة الجامعية للدراسات والنشر والتوزيع، ۱۹۹۲م.[https://digilib.feqhemoaser.com/?post%20type=tnc%20col%20243%20item&p=1637307 متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید] | ||
== مقالهها == | == مقالهها == | ||
=== فارسی === | === فارسی === | ||
# مبانی نظریه سیاسی ولایت امت بر خویش، مجید | # مبانی نظریه سیاسی ولایت امت بر خویش، مجید مرادی، فصلنامه علوم سیاسی، شماره ۸۱ دوره ۲۱، ۱۳۹۷ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%85%d8%a8%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d9%88%d9%84%d8%a7%db%8c%d8%aa-%d8%a7%d9%85%d8%aa-%d8%a8%d8%b1-%d8%ae%d9%88%db%8c%d8%b4/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | ||
# بررسی مقایسهای مردم سالاری دینی در نگاه آیتالله خامنهای وآیتالله شمسالدین، غلامرضا خواجهسروی، فصلنامه | # بررسی مقایسهای مردم سالاری دینی در نگاه آیتالله خامنهای وآیتالله شمسالدین، غلامرضا خواجهسروی، فصلنامه پژوهشهای راهبردی سیاست، سال ۵، شماره ۱۷، ۱۳۹۵ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%85%d9%82%d8%a7%db%8c%d8%b3%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%b1%d8%af%d9%85-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%af%db%8c%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%86/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | ||
# مشروطه شیعی نظریهای برای طرح، سید محسن طباطباییفر، فصلنامه علوم سیاسی، شماره | # مشروطه شیعی نظریهای برای طرح، سید محسن طباطباییفر، فصلنامه علوم سیاسی، شماره ۴۸، دوره ۱۲، ۱۳۸۸ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%85%d8%b4%d8%b1%d9%88%d8%b7%d9%87-%d8%b4%db%8c%d8%b9%db%8c-%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b7%d8%b1%d8%ad/ متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید] | ||
# مردمسالاری در آرای شیخ محمدمهدی شمسالدین و دکتر مهدی حائری یزدی و مقایسه آن با مدل دموکراسی تکاملی (آرای روسو _ میل)، | # مردمسالاری در آرای شیخ محمدمهدی شمسالدین و دکتر مهدی حائری یزدی و مقایسه آن با مدل دموکراسی تکاملی (آرای روسو _ میل)، علیاکبر کمالی اردکانی و [[محسن کدیور]]، دوفصلنامه هستی و شناخت، شماره ۴۴، ۱۳۸۳ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%85%d8%b1%d8%af%d9%85%d8%b3%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%a2%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b4%db%8c%d8%ae-%d9%85%d8%ad%d9%85%d8%af%d9%85%d9%87%d8%af%db%8c-%d8%b4%d9%85%d8%b3/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | ||
=== عربی === | === عربی === | ||