سید مصطفی محقق داماد: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۲۱: / خط ۲۱: @@
   | ملیت = ایران
   | حوزه تخصصی = حقوق و [[حقوق بشر]]
-  | آثار در فقه معاصر = [[:رده:کتاب‌های سید مصطفی محقق داماد]]
+  | آثار در فقه معاصر = [[:رده:کتاب‌های سید مصطفی محقق داماد|آثار سید مصطفی محقق داماد]]
   | آراء =
   | استادان = [[مرتضی مطهری]]، [[سید محمد حسینی بهشتی]]، [[حسینعلی منتظری]]، [[سید محمدرضا گلپایگانی]] و [[میرزا هاشم آملی]]
@@ خط ۲۹: / خط ۲۹: @@
 *چکیده
-'''سید مصطفی محقق داماد''' (متولد ۱۳۲۴ش)، فقیه، حقوقدان و استاد حوزه و دانشگاه است. وی پس از طی مراحل اجتهاد در حوزه علمیه قم تحصیلات دانشگاهی خود را در فلسفه و حقوق اسلامی در دانشگاه تهران ادامه داد و سپس دکتری حقوق بین‌الملل عمومی را از دانشگاه کاتولیک لوون دریافت کرد. وی در حوزهٔ فقه کاربردی و حقوق اسلامی آثار متعددی شامل کتاب و مقاله و مصاحبه منتشر کرده و کوشیده است میان فقه و مسائل حقوقی، پزشکی، محیط‌زیستی و اجتماعی پل بزند. ازجمله آثار برجستهٔ او می‌توان به کتاب‌های قواعد فقه، [[فقه پزشکی (کتاب)|فقه پزشکی]]، [[الهیات محیط زیست (کتاب)|الهیات محیط زیست]] و [[بازخوانی فقهی امر به معروف، نهی از منکر و اجرای حدود (کتاب)|بازخوانی فقهی امر به معروف، نهی از منکر و اجرای]] حدود اشاره کرد.
+'''سید مصطفی محقق داماد''' (متولد ۱۳۲۴ش)، فقیه، حقوقدان و استاد حوزه و دانشگاه است. وی پس از طی مراحل اجتهاد در حوزه علمیه قم تحصیلات دانشگاهی خود را در فلسفه و حقوق اسلامی در دانشگاه تهران ادامه داد و سپس دکتری حقوق بین‌الملل عمومی را از دانشگاه کاتولیک لوون دریافت کرد. وی در حوزهٔ فقه کاربردی و حقوق اسلامی آثار متعددی شامل کتاب و مقاله و مصاحبه منتشر کرده و کوشیده است میان فقه و مسائل حقوقی، پزشکی، محیط‌زیستی و اجتماعی پل بزند. ازجمله آثار برجستهٔ او می‌توان به کتاب‌های قواعد فقه، [[فقه پزشکی (کتاب)|فقه پزشکی]]، [[الهیات محیط زیست (کتاب)|الهیات محیط زیست]] و [[بازخوانی فقهی امر به معروف، نهی از منکر و اجرای حدود (کتاب)|بازخوانی فقهی امر به معروف، نهی از منکر و اجرای حدود]] اشاره کرد.
 محقق داماد در این آثار، ضمن تحلیل دیدگاه‌های سنتی فقها در مسائل عمومی و کیفری، نظرات نوآورانه و شخصی خود را نیز عرضه کرده است که عبارت‌اند از:
@@ خط ۵۸: / خط ۵۸: @@
 | رده کتاب‌های موضوع =
 }}
-محقق داماد علاوه بر سخنرانی ها و مقالات مختلف، کتاب‌های متعددی در حوزه فقه و حقوق اسلامی دارد؛ ازجمله: ۱. [[فقه پزشکی (کتاب)|فقه پزشکی]] ۲. [[الهیات محیط زیست (کتاب)|الهیات محیط زیست]] ۳. [[بررسی فقهی حقوق خانواده (کتاب)|بررسی فقهی حقوق خانواده]] ۴. [[مکتب اجتهادی آخوند خراسانی (کتاب)|مکتب اجتهادی آخوند خراسانی]] ۵. [[فقه استدلالی جزایی تطبیقی]] ۶. [[نظریه عمومی نفی دشواری در حقوق اسلامی (کتاب)|نظریه عمومی نفی دشواری در حقوق اسلامی]] ۷. [[تحصیل نامشروع مال در حقوق اسلامی (کتاب)|تحصیل نامشروع مال در حقوق اسلامی]] ۸. [[حقوق بشردوستانه بین‌المللی؛ رهیافتی اسلامی (کتاب)|حقوق بشردوستانه بین‌المللی؛ رهیافتی اسلامی]] ۹. [[بازخوانی فقهی امر به معروف، نهی از منکر و اجرای حدود (کتاب)|بازخوانی فقهی امر به معروف، نهی از منکر و اجرای حدود]]
+محقق داماد علاوه بر سخنرانی ها و مقالات مختلف، کتاب‌های متعددی در حوزه فقه و حقوق اسلامی دارد؛ ازجمله: ۱. [[فقه پزشکی (کتاب)|فقه پزشکی]] ۲. [[الهیات محیط زیست (کتاب)|الهیات محیط زیست]] ۳. [[بررسی فقهی حقوق خانواده (کتاب)|بررسی فقهی حقوق خانواده]] ۴. [[مکتب اجتهادی آخوند خراسانی (کتاب)|مکتب اجتهادی آخوند خراسانی]] ۵. [[فقه استدلالی جزائی تطبیقی (کتاب)|فقه استدلالی جزایی تطبیقی]] ۶. [[نظریه عمومی نفی دشواری در حقوق اسلامی (کتاب)|نظریه عمومی نفی دشواری در حقوق اسلامی]] ۷. [[تحصیل نامشروع مال در حقوق اسلامی (کتاب)|تحصیل نامشروع مال در حقوق اسلامی]] ۸. [[حقوق بشردوستانه بین‌المللی؛ رهیافتی اسلامی (کتاب)|حقوق بشردوستانه بین‌المللی؛ رهیافتی اسلامی]] ۹. [[بازخوانی فقهی امر به معروف، نهی از منکر و اجرای حدود (کتاب)|بازخوانی فقهی امر به معروف، نهی از منکر و اجرای حدود]]
 محقق داماد در این آثار، نظرات نوینی در حوزه‌های فقه و اصول و تطبیق آن با حقوق ارائه کرده است.
@@ خط ۸۴: / خط ۸۴: @@
 == نظریه تفکیک خلافت و امامت ==
-محقق داماد به تفکیک میان خلافت و امامت باور دارد. از دیدگاه او، خلافت به‌عنوان شکل و ساختار حکومت، امری زمینی، اجرایی و غیرقدسی است، در حالی که امامت جایگاهی دینی، معنوی و قدسی دارد؛ بنابراین خلافت مربوط به مدیریت سیاسی و اجرایی جامعه است و می‌تواند به‌دست فردی غیرمعصوم نیز اداره شود، اما امامت شأنی الهی و روحانی دارد که منحصر به امامان معصوم است. به نظر وی، تفکیک این دو مفهوم، به فهم دقیق‌تری از تاریخ اسلام و نقش امامان معصوم در تحولات سیاسی آن دوران کمک می‌کند. محقق داماد با استناد به صلح امام حسن(ع) با معاویه، این تمایز را شرح می‌دهد. بر اساس تحلیل او، امام حسن(ع) با واگذاری خلافت، یعنی مدیریت سیاسی جامعه به معاویه، نشان داد که خلافت از امامت جداست و تسلیم در برابر شرایط سیاسی آن زمان، نه به معنای واگذاری مقام دینی و قدسی، بلکه واگذاری حکومت بود. بنابراین، امامان معصوم می‌توانند به‌اقتضای مصالح جامعه اسلامی، زمام امور اجرایی را به فردی غیرمعصوم واگذار کنند.<ref>نشست «صلح و جنگ، امر به معروف و نهی از منکر»، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی.</ref>
+محقق داماد به تفکیک میان خلافت و امامت باور دارد. از دیدگاه او، خلافت به‌عنوان شکل و ساختار حکومت، امری زمینی، اجرایی و غیرقدسی است، در حالی که امامت جایگاهی دینی، معنوی و قدسی دارد؛ بنابراین خلافت مربوط به مدیریت سیاسی و اجرایی جامعه است و می‌تواند به‌دست فردی غیرمعصوم نیز اداره شود، اما امامت شأنی الهی و روحانی دارد که منحصر به امامان معصوم است. به نظر وی، تفکیک این دو مفهوم، به فهم دقیق‌تری از تاریخ اسلام و نقش امامان معصوم در تحولات سیاسی آن دوران کمک می‌کند. محقق داماد با استناد به صلح امام حسن(ع) با معاویه، این تمایز را شرح می‌دهد. بر اساس تحلیل او، امام حسن(ع) با واگذاری خلافت، یعنی مدیریت سیاسی جامعه به معاویه، نشان داد که خلافت از امامت جداست و تسلیم در برابر شرایط سیاسی آن زمان، نه به معنای واگذاری مقام دینی و قدسی، بلکه واگذاری حکومت بود. بنابراین، امامان معصوم می‌توانند به‌اقتضای مصالح جامعه اسلامی، زمام امور اجرایی را به فردی غیرمعصوم واگذار کنند.<ref>محقق داماد، «نشست «صلح و جنگ، امر به معروف و نهی از منکر».</ref>
 == مکتب فقهی و اصولی آخوند خراسانی ==
@@ خط ۱۶۶: / خط ۱۶۶: @@
 ==منابع==
 {{منابع}}
-=== کتاب ===
-* الهیات محیط زیست، تهران: مؤسسه‌ حکمت و فلسفه ایران، ۱۳۹۳ش
-* بازخوانی فقهی امر به معروف، نهی از منکر و اجرای حدود، سید مصطفی محقق داماد، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی، ۱۳۹۹ش
-* بررسی فقهی حقوق خانواده، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، ویراسته چهارم، ۱۴۰۰ش
-* تحصیل نامشروع مال در حقوق اسلامی، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، ویراست دوم، چاپ چهارم، ۱۳۹۹ش
-* تحلیل و بررسی احتکار از نظرگاه فقه اسلام، اندیشه‌های نو در علوم اسلامی، ۱۳۶۲ش
-* حقوق بشردوستانه بین‌المللی؛ رهیافتی اسلامی، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، ۱۳۸۳ش
-* فقه استدلالی جزایی تطبیقی، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، ویراست دوم، ۱۳۹۸ش
-* فقه پزشکی، تهران: انتشارات حقوقی، ۱۳۹۱ش
-* مکتب اجتهادی آخوند خراسانی، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، ۱۳۹۷ش
-=== مقاله ===
-* محقق داماد، سید مصطفی و حسین خانلری، [https://www.ensani.ir/file/download/article/20120329130109-2162-14.pdf «بررسی فقهی و حقوقی ایجاد حق زن بر مهر»]، فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، شماره ۴۲-۴۳، ۱۳۸۶ش.
-* محقق داماد، سید مصطفی، [https://ensani.ir/file/download/article/20120326143807-2133-581.pdf «خطاپذیری در اجتهاد»]، مجله بخارا، شماره ۲۳، ۱۳۸۱ش.
 * محقق داماد، سید مصطفی، [https://journals.ut.ac.ir/article_15196_3fedf579622ad6c85461c0fde84ab97d.pdf «اسلام و دعوت ادیان به رعایت حق کرامت انسانی»]، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره ۲۷، ۱۳۷۰ش.
+* محقق داماد، سید مصطفی، الهیات محیط زیست، تهران: مؤسسه‌ حکمت و فلسفه ایران، ۱۳۹۳ش
+* محقق داماد، سید مصطفی، بازخوانی فقهی امر به معروف، نهی از منکر و اجرای حدود، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی، ۱۳۹۹ش.
+* محقق داماد، سید مصطفی، بررسی فقهی حقوق خانواده، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، ویراسته چهارم، ۱۴۰۰ش.
+* محقق داماد، سید مصطفی، تحصیل نامشروع مال در حقوق اسلامی، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، ویراست دوم، چاپ چهارم، ۱۳۹۹ش.
+* محقق داماد، سید مصطفی، تحلیل و بررسی احتکار از نظرگاه فقه اسلام، اندیشه‌های نو در علوم اسلامی، ۱۳۶۲ش.
+* محقق داماد، سید مصطفی، [https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56571_f57f3bea4da05263e5ad6d8eeb39f655.pdf «تفکیک روایات قضایی از روایات فقهی»]، دوفصلنامه تحقیقات حقوقی، شماره ۳۹، ۱۳۸۳ش.
+* محقق داماد، سید مصطفی، [https://www.mofidu.ac.ir/mofid-anjoman-hoqooq-1404/ «چالش‌های قانون‌گذاری کیفری فقهی»]، سخنرانی در نشست علمی دانشگاه مفید قم، اردیبهشت‌ ۱۴۰۴ش.
 * محقق داماد، سید مصطفی، [https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56886_225f41aacbb5a0a91c27b25250904ae5.pdf «حدود در زمان ما: اجراء یا تعطیل؟»]، فصلنامه تحقیقات حقوقی، شماره ۲۵-۲۶، ۱۳۷۸ش.
-* محقق داماد، سید مصطفی، [https://www.mofidu.ac.ir/mofid-anjoman-hoqooq-1404/ «چالش‌های قانون‌گذاری کیفری فقهی»]، سخنرانی در نشست علمی دانشگاه مفید قم، اردیبهشت‌ ۱۴۰۴ش.
+* محقق داماد، سید مصطفی، حقوق بشردوستانه بین‌المللی؛ رهیافتی اسلامی، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، ۱۳۸۳ش.
+* محقق داماد، سید مصطفی، [https://ensani.ir/file/download/article/20120326143807-2133-581.pdf «خطاپذیری در اجتهاد»]، مجله بخارا، شماره ۲۳، ۱۳۸۱ش.
+* محقق داماد، سید مصطفی، [https://journals.ut.ac.ir/article_15651_9e15fe38c08e8a8b795266990e320262.pdf «رعایت قوانین انسان‌دوستانه بین‌المللی»]، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره ۲۶، ۱۳۷۰ش.
+* محقق داماد، سید مصطفی، فقه استدلالی جزایی تطبیقی، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، ویراست دوم، ۱۳۹۸ش.
+* محقق داماد، سید مصطفی، فقه پزشکی، تهران: انتشارات حقوقی، ۱۳۹۱ش.
+* محقق داماد، سید مصطفی، مکتب اجتهادی آخوند خراسانی، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، ۱۳۹۷ش.
+* محقق داماد، سید مصطفی، [https://fa.shafaqna.com/news/487922/ «نشست صلح و جنگ، امر به معروف و نهی از منکر»]، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، آذر ماه ۱۳۹۶ش.
+* محقق داماد، سید مصطفی، [https://ensani.ir/file/download/article/20120514090409-7038-80.pdf «نقش عنصر زمان و مکان در اجتهاد شیعی»]، مجله دانشگاه انقلاب، شماره ۱۰۵، ۱۳۷۴ش.
+*محقق داماد، سید مصطفی و حسین خانلری، [https://www.ensani.ir/file/download/article/20120329130109-2162-14.pdf «بررسی فقهی و حقوقی ایجاد حق زن بر مهر»]، فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، شماره ۴۲-۴۳، ۱۳۸۶ش.
 *محقق داماد، سید مصطفی و دیگران، [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/932740 «فلسفة الفقه»]، میزگرد در مجله قضایا اسلامیة معاصرة، شماره ۱۳، ۱۴۲۱ق.
 *محقق داماد، سید مصطفی و سید مهدی دادمرزی، [https://clr.modares.ac.ir/article_13835_51e2038e383ecfc953bf1ab5a0747c63.pdf «بررسی مقایسه‌ای ماهیت نکاح در فقه و حقوق موضوعه»]، فصلنامه پژوهش‌های حقوق تطبیقی، شماره ۷۷، ۱۳۹۱ش.
@@ خط ۱۸۸: / خط ۱۸۹: @@
 *محقق داماد، سید مصطفی و مهدی نیکخو، [https://sj.isu.ac.ir/article_1983_a3ee08c22e0d6dcc0fb1624978dca21c.pdf «اجرای علنی مجازات‌های اسلامی»]، دوفصلنامه پژوهش‌نامه فقه اجتماعی، شماره ۲، ۱۳۹۴ش.
 *محقق داماد، سید مصطفی و همکاران، [https://flj.isu.ac.ir/article_76530_53e493e8ba71e2578842df60e37c71da.pdf «اعتبار شرط همتایی دین و مذهب در نکاح در حقوق ایران، مصر و لبنان»]، فصلنامه فقه و حقوق خانواده، شماره ۷۷، ۱۴۰۱ش.
-*محقق داماد، سید مصطفی، [https://ensani.ir/file/download/article/20120514090409-7038-80.pdf «نقش عنصر زمان و مکان در اجتهاد شیعی»]، مجله دانشگاه انقلاب، شماره ۱۰۵، ۱۳۷۴ش.
-*محقق داماد، سید مصطفی، [https://journals.ut.ac.ir/article_15651_9e15fe38c08e8a8b795266990e320262.pdf «رعایت قوانین انسان‌دوستانه بین‌المللی»]، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره ۲۶، ۱۳۷۰ش.
-*محقق داماد، سید مصطفی، [https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56571_f57f3bea4da05263e5ad6d8eeb39f655.pdf «تفکیک روایات قضایی از روایات فقهی»]، دوفصلنامه تحقیقات حقوقی، شماره ۳۹، ۱۳۸۳ش.
 {{پایان}}
 [[رده:مقاله‌های شخصیت‌شناسی]]
+[[en:Sayyid Mostafa Mohaghegh Damad]]