تجسس در حریم خصوصی (منابع مطالعاتی): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{منابع مطالعاتی}} | {{منابع مطالعاتی}} | ||
[[تجسس در حریم خصوصی]] به معنای جستوجو و کنکاش در امور پنهان و شخصی دیگران است؛ | [[تجسس در حریم خصوصی]] به معنای جستوجو و کنکاش در امور پنهان و شخصی دیگران است؛ قلمرویی که افراد، بدون رضایت خود، حضور و مداخله دیگران را در آن برنمیتابند. در آموزههای اسلامی، هرچند مستنداتی وجود دارد که پژوهشگران، آنها را مبنای بحث از حرمت تجسس و لزوم رعایت حریم خصوصی دانستهاند، اما گسترش فناوریهای نوین، توسعه ابزارهای اطلاعاتی، فراگیر شدن فضای مجازی و شبکههای اجتماعی، افزایش اهمیت مسائل امنیتی، قضایی و سیاسی، و نیز توجه روزافزون به [[حقوق بشر]]، [[حقوق کودک]] و حقوق شهروندی، موجب شده است که این مسئله در فقه معاصر بیش از گذشته مورد توجه فقها و پژوهشگران قرار گیرد. | ||
در این | در این زمینه، پرسشهای متعددی پیش روی فقه معاصر قرار دارد؛ از جمله اینکه مبانی فقهی و دینیِ حق بر حریم خصوصی چیست؟ فقه اسلامی چه راهبردهایی برای تضمین و حمایت از حریم خصوصی شهروندان در دنیای معاصر ارائه میدهد؟ در صورت تزاحم میان حفظ حریم خصوصی و مصالح عمومی یا [[حفظ نظام سیاسی]] و اجتماعی، حدود و ثغور مداخله دولت در حریم خصوصی افراد تا چه اندازه است؟ نسبت میان [[امر به معروف و نهی از منکر]] با حفظ حریم خصوصی چگونه تبیین میشود؟ ورود والدین به حریم خصوصی فرزندان بر چه مبانی شرعی و اخلاقی استوار است و تا چه اندازه جایز شمرده میشود؟ جایگاه حریم خصوصی در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی چگونه تعیین میشود؟ مصادیق نوپدید حریم خصوصی کداماند؛ برای نمونه، آیا خودروی شخصی نیز از مصادیق حریم خصوصی به شمار میرود؟ همچنین، ضمانت اجراها و مجازاتهای مدنی و کیفری نقض حریم خصوصی بر چه اساسی تعیین و اعمال میشوند؟ | ||
فقها با استناد به | فقها با استناد به آموزههایی همچون حرمت تجسس، حرمت غیبت، [[شنود|ممنوعیت استراق سمع]]، لزوم حفظ [[کرامت انسان]] و دیگر ادله شرعی، تجسس در حریم خصوصی و نقض آن را حرام دانستهاند. با این حال، در موارد تزاحم میان حفظ حریم خصوصی و مصالح عمومی یا حفظ نظام سیاسی، بر این نکته تأکید کردهاند که [[قاعده حفظ نظام]] میتواند با ایجاد عنوان ثانوی، در مواردی که پای امنیت و مصالح اساسی جامعه در میان است، مشروعیت نظارت و مداخله دولت در قلمرو حریم خصوصی را توجیه کند. بر این اساس، هرگاه اجرای حکم اولیه حرمت تجسس به اخلال در نظام اجتماعی بینجامد، میتوان با استناد به قاعده حفظ نظام، حدود و میزان تحدید حریم خصوصی را تعیین کرد. | ||
پژوهشگران فقهی همچنین بر این باورند که کودک نیز، همانند سایر افراد، از حق حریم خصوصی برخوردار است و نقض آن جایز نیست؛ مگر آنکه والدین یا سرپرست قانونی، با رعایت مصلحت کودک، نظارت بر بخشی از حریم خصوصی او را ضروری تشخیص دهند. درباره خودروی شخصی نیز گفته شده است که هرچند خودرو از ویژگیهای ملک شخصی برخوردار است و در اصل از مصادیق حریم خصوصی به شمار میآید، اما حقوق و آزادیهای افراد در آن مطلق نیست و در مواردی که قانون یا مصالح عمومی اقتضا کند، امکان محدود شدن آن وجود دارد. همچنین در نسبت میان امر به معروف و نهی از منکر و حریم خصوصی، بر این نکته تأکید شده است که هرگاه شخص با رفتار خود، حریم خصوصی را به عرصه عمومی بکشاند و بدین ترتیب حریم عمومی را نقض کند، زمینه تحقق فریضه امر به معروف و نهی از منکر فراهم خواهد شد. | |||
==کتابها== | ==کتابها== | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
# جایگاه حریم خصوصی در فقه امامیه و قوانین موضوعه، مرضیه شجاعی کاریزکی، مشهد، صبای اندیشه، ۱۳۹۹ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/01/14010710039.pdf صفحات ابتدایی کتاب را از اینجا ببینید] | # جایگاه حریم خصوصی در فقه امامیه و قوانین موضوعه، مرضیه شجاعی کاریزکی، مشهد، صبای اندیشه، ۱۳۹۹ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/01/14010710039.pdf صفحات ابتدایی کتاب را از اینجا ببینید] | ||
# حریم خصوصی در فقه اسلامی، سید صادق حسینی، تهران، مجمع تشخیص مصلحت نظام، مرکز تحقیقات استراتژیک، پژوهشکده تحقیقات راهبردی، ۱۳۹۹ش. | # حریم خصوصی در فقه اسلامی، سید صادق حسینی، تهران، مجمع تشخیص مصلحت نظام، مرکز تحقیقات استراتژیک، پژوهشکده تحقیقات راهبردی، ۱۳۹۹ش. | ||
# حریم خصوصی | # حریم خصوصی از دیدگاه قوانین بینالملل و ادیان الهی، محمدحسین شاهحسینی، قم، آراسته، ۱۳۹۸ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d8%ad%d8%b1%db%8c%d9%85-%d8%ae%d8%b5%d9%88%d8%b5%db%8c-%d8%a7%d8%b2%d8%af%db%8c%d8%af%da%af%d8%a7%d9%87-%d9%82%d9%88%d8%a7%d9%86%db%8c%d9%86-%d8%a8%db%8c%d9%86%d8%a7%d9%84%d9%85%d9%84%d9%84/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | ||
# حریم خصوصی در قانون مجازات اسلامی، یدالله یلان، تهران، موسسه اندیشه کامیاب ایرانیان، ۱۳۹۸ش. | # حریم خصوصی در قانون مجازات اسلامی، یدالله یلان، تهران، موسسه اندیشه کامیاب ایرانیان، ۱۳۹۸ش. | ||
# ممنوعیت تجسس در حریم خصوصی (فضای مجازی)، سجاد شفیعپور، تربت حیدریه، چشمانداز قطب، ۱۳۹۸ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d9%85%d9%85%d9%86%d9%88%d8%b9%db%8c%d8%aa-%d8%aa%d8%ac%d8%b3%d8%b3-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d8%b1%db%8c%d9%85-%d8%ae%d8%b5%d9%88%d8%b5%db%8c-%d9%81%d8%b6%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%ac%d8%a7%d8%b2%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | # ممنوعیت تجسس در حریم خصوصی (فضای مجازی)، سجاد شفیعپور، تربت حیدریه، چشمانداز قطب، ۱۳۹۸ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d9%85%d9%85%d9%86%d9%88%d8%b9%db%8c%d8%aa-%d8%aa%d8%ac%d8%b3%d8%b3-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d8%b1%db%8c%d9%85-%d8%ae%d8%b5%d9%88%d8%b5%db%8c-%d9%81%d8%b6%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%ac%d8%a7%d8%b2%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | ||
| خط ۱۳۶: | خط ۱۳۶: | ||
# تجسس از دیدگاه فقه امامیه، محمدعلی قربانی و محمد پورشعبانعلی، [[فصلنامه مطالعات فقهی و فلسفی]]، سال نهم، شماره ۳۳، بهار ۱۳۹۷ش. [https://sanad.iau.ir/Journal/aqojap/Article/860723/FullText متن مقاله را از اینجا بخوانید.] | # تجسس از دیدگاه فقه امامیه، محمدعلی قربانی و محمد پورشعبانعلی، [[فصلنامه مطالعات فقهی و فلسفی]]، سال نهم، شماره ۳۳، بهار ۱۳۹۷ش. [https://sanad.iau.ir/Journal/aqojap/Article/860723/FullText متن مقاله را از اینجا بخوانید.] | ||
# بازخوانی مفهوم حریم خصوصی از منظر فقه امامیه، بهنام طالبی طادی، دوفصلنامه پژوهشنامه فقه نظام سازی عدالت، شماره ۲، ۱۳۹۶ش.[https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/380689/AA4132B946E4BF1DA1170B5449EBFD17.pdf?sequence=1&isAllowed=y مقاله را از اینجا بخوانید] | # بازخوانی مفهوم حریم خصوصی از منظر فقه امامیه، بهنام طالبی طادی، دوفصلنامه پژوهشنامه فقه نظام سازی عدالت، شماره ۲، ۱۳۹۶ش.[https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/380689/AA4132B946E4BF1DA1170B5449EBFD17.pdf?sequence=1&isAllowed=y مقاله را از اینجا بخوانید] | ||
# حریم خصوصی و عمومی در | # حریم خصوصی و عمومی در فعالیتهای اطلاعاتی از منظر فقه، علی رهنما و حسین میری خندان و یاسر ولیاللهی، فصلنامه دانش انتظامی گلستان، شماره ۲۸، ۱۳۹۶ش. [http://golestan.jrl.police.ir/article_16204_81031858b705df9c8342162d78ca8ce9.pdf مقاله را از اینجا بخوانید] | ||
# بررسی فقهی و حقوقی نقض حریم خصوصی توسط ضابطین عام دادگستری، مجید قزوینه، فصلنامه مطالعات اطلاعات و امنیت انتظامی، شماره ۲۱، ۱۳۹۶ش.[https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/148372/E5E44DDD306AD56349666BEC0B516778.pdf?sequence=1&isAllowed=y مقاله را از اینجا بخوانید] | # بررسی فقهی و حقوقی نقض حریم خصوصی توسط ضابطین عام دادگستری، مجید قزوینه، فصلنامه مطالعات اطلاعات و امنیت انتظامی، شماره ۲۱، ۱۳۹۶ش.[https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/148372/E5E44DDD306AD56349666BEC0B516778.pdf?sequence=1&isAllowed=y مقاله را از اینجا بخوانید] | ||
# بررسی مفاهیم و جایگاه ادله و احکام تجسس در فقه و تقابل آن با حریم خصوصی افراد، محمدحسین ابراهیمی، [[فصلنامه مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه]]، دوره سوم -شماره ۲/۲، تابستان ۱۳۹۶ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%85%d9%81%d8%a7%d9%87%db%8c%d9%85-%d9%88-%d8%ac%d8%a7%db%8c%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%a7%d8%af%d9%84%d9%87-%d9%88-%d8%a7%d8%ad%da%a9%d8%a7%d9%85-%d8%aa%d8%ac%d8%b3%d8%b3/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | # بررسی مفاهیم و جایگاه ادله و احکام تجسس در فقه و تقابل آن با حریم خصوصی افراد، محمدحسین ابراهیمی، [[فصلنامه مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه]]، دوره سوم -شماره ۲/۲، تابستان ۱۳۹۶ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%85%d9%81%d8%a7%d9%87%db%8c%d9%85-%d9%88-%d8%ac%d8%a7%db%8c%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%a7%d8%af%d9%84%d9%87-%d9%88-%d8%a7%d8%ad%da%a9%d8%a7%d9%85-%d8%aa%d8%ac%d8%b3%d8%b3/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | ||
| خط ۱۵۵: | خط ۱۵۴: | ||
# میانکنش قاعده حفظ نظام و حریم خصوصی افراد، مهدی درگاهی، فصلنامه پژوهش های حفاظتی و امنیتی، شماره ۱۹، پاییز ۱۳۹۵ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%85%db%8c%d8%a7%d9%86%da%a9%d9%86%d8%b4-%d9%82%d8%a7%d8%b9%d8%af%d9%87-%d8%ad%d9%81%d8%b8-%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85-%d9%88-%d8%ad%d8%b1%db%8c%d9%85-%d8%ae%d8%b5%d9%88%d8%b5%db%8c-%d8%a7/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | # میانکنش قاعده حفظ نظام و حریم خصوصی افراد، مهدی درگاهی، فصلنامه پژوهش های حفاظتی و امنیتی، شماره ۱۹، پاییز ۱۳۹۵ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%85%db%8c%d8%a7%d9%86%da%a9%d9%86%d8%b4-%d9%82%d8%a7%d8%b9%d8%af%d9%87-%d8%ad%d9%81%d8%b8-%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85-%d9%88-%d8%ad%d8%b1%db%8c%d9%85-%d8%ae%d8%b5%d9%88%d8%b5%db%8c-%d8%a7/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | ||
# مصادیق حق حریم خصوصی در فقه و نظام حقوقی ایران، حسین خرم دل، فصلنامه مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، سال دوم، شماره ۲، تابستان ۱۳۹۵ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%85%d8%b5%d8%a7%d8%af%db%8c%d9%82-%d8%ad%d9%82-%d8%ad%d8%b1%db%8c%d9%85-%d8%ae%d8%b5%d9%88%d8%b5%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%81%d9%82%d9%87-%d9%88-%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | # مصادیق حق حریم خصوصی در فقه و نظام حقوقی ایران، حسین خرم دل، فصلنامه مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، سال دوم، شماره ۲، تابستان ۱۳۹۵ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%85%d8%b5%d8%a7%d8%af%db%8c%d9%82-%d8%ad%d9%82-%d8%ad%d8%b1%db%8c%d9%85-%d8%ae%d8%b5%d9%88%d8%b5%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%81%d9%82%d9%87-%d9%88-%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | ||
# تجسس در حریم خصوصی مکانی اشخاص با رویکرد امنیت اخلاقی، سعید عطازاده و سید محمود میرخلیلی و محمدعلی حاجی دهآبادی و علیحسین نجفی ابرندآبادی و | # تجسس در حریم خصوصی مکانی اشخاص با رویکرد امنیت اخلاقی، سعید عطازاده و سید محمود میرخلیلی و محمدعلی حاجی دهآبادی و علیحسین نجفی ابرندآبادی و محمدابراهیم شمس ناتری، فصلنامه پژوهشهای اطلاعاتی و جنایی سال دهم، شماره ۴، زمستان ۱۳۹۴ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%aa%d8%ac%d8%b3%d8%b3-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d8%b1%db%8c%d9%85-%d8%ae%d8%b5%d9%88%d8%b5%db%8c-%d9%85%da%a9%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%a7%d8%b4%d8%ae%d8%a7%d8%b5-%d8%a8%d8%a7-%d8%b1%d9%88%db%8c%da%a9%d8%b1/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | ||
# محدوده آزادی هنرمند در نسبت با حریم خصوصی، محمدهادی مفتح، فصلنامه الهیات هنر، شماره سوم، ۱۳۹۴ش.[https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/383016/E3E1177FDB860FC8AAC9E405144E9D83.pdf?sequence=1&isAllowed=y مقاله را از اینجا بخوانید.] | # محدوده آزادی هنرمند در نسبت با حریم خصوصی، محمدهادی مفتح، فصلنامه الهیات هنر، شماره سوم، ۱۳۹۴ش.[https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/383016/E3E1177FDB860FC8AAC9E405144E9D83.pdf?sequence=1&isAllowed=y مقاله را از اینجا بخوانید.] | ||
# تبیین و بررسی فقهی تجسس در فعالیتهای اطلاعاتی ـ امنیتی، مرتضی سلیمانی و یاسر سلیمانی، [[فصلنامه فقه]]، سال بیست و دوم -شماره ۲، تابستان ۱۳۹۴ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%aa%d8%a8%db%8c%db%8c%d9%86-%d9%88-%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%ac%d8%b3%d8%b3-%d8%af%d8%b1-%d9%81%d8%b9%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%aa%d9%87%d8%a7%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | # تبیین و بررسی فقهی تجسس در فعالیتهای اطلاعاتی ـ امنیتی، مرتضی سلیمانی و یاسر سلیمانی، [[فصلنامه فقه]]، سال بیست و دوم -شماره ۲، تابستان ۱۳۹۴ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%aa%d8%a8%db%8c%db%8c%d9%86-%d9%88-%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%ac%d8%b3%d8%b3-%d8%af%d8%b1-%d9%81%d8%b9%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%aa%d9%87%d8%a7%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر] | ||
| خط ۳۱۷: | خط ۳۱۶: | ||
[[رده:بروزرسانی ۱۴۰۴]] | [[رده:بروزرسانی ۱۴۰۴]] | ||
[[رده:مدخلهای ۱۴۰۰]] | [[رده:مدخلهای ۱۴۰۰]] | ||