نظریه ولایت امت بر خویش (منابع مطالعاتی): تفاوت میان نسخه‌ها

Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{منابع مطالعاتی}}
{{منابع مطالعاتی}}
[[نظریه ولایت امت بر خویش]] از نظریه‌های دولت در فقه شیعه در زمان غیبت است. طبق این نظریه انتخاب حاکم و تعیین حدود قلمرو حکومت، با رعایت ضوابط کلی شرعی از حقوق امت است و حق ویژه‌ای برای فقها در حکومت وجود ندارد. این نظریه توسط [[محمدمهدی شمس‌الدین]] از عالمان دینی و نظریه‌پرداز سیاسی لبنان مطرح شد. بر اساس نظریه او حکومت منصوص مخصوص زمان حضور است و در زمان غیبت تدبیر امور جامعه به‌عهده امت خواهد بود. به گفته او فقها در زمان غیبت عهده‌دار تبیین وظایف شرعی (افتاء) و قضاوت هستند و در امور سیاسی ولایت ندارد.  
[[نظریه ولایت امت بر خویش]] از نظریه‌های دولت در فقه شیعه در زمان غیبت است که توسط [[محمدمهدی شمس‌الدین]] از عالمان دینی و نظریه‌پرداز سیاسی لبنانی مطرح شد. طبق این نظریه انتخاب حاکم و تعیین حدود قلمرو حکومت، با رعایت ضوابط کلی شرعی از حقوق امت است و حق ویژه‌ای برای فقها در حکومت وجود ندارد. بر اساس این نظریه، حکومت منصوص فقط در زمان حضور و توسط معصوم(ع) امکان تشکیل دارد و در زمان غیبت تدبیر امور جامعه به‌عهده مردم واگذار شده است. به گفته شمس‌الدین، فقها در زمان غیبت عهده‌دار تبیین وظایف شرعی (افتاء) و قضاوت هستند و در امور سیاسی ولایت ندارند.  


نظریه ولایت امت از یک سو با نظریه عدم مشروعیت تشکیل حکومت در زمان غیبت در تقابل است و از دیگر سو با نظریه ولایت انتصابی فقها و تشکیل حکومت توسط فقها مرزبندی دارد. نظریه ولایت امت با نظریاتی که تدبیر امور سیاسی را به دست مردم می‌دهند، از جمله نظریه [[نظریه وکالت مالکان شخصی مشاع]] اثر [[مهدی حائری یزدی]] اشتراکات زیادی دارد؛ به‌همین دلیل این دو نظریه به همراه آرای سید محمدباقر صدر و محمدجواد مغنیه را تحت عنوان [[دولت انتخابی اسلامی]] نیز نام‌گذاری کرده‌اند.  
نظریه ولایت امت بر خویش از یک سو با نظریه عدم مشروعیت تشکیل حکومت در زمان غیبت در تقابل است و از دیگر سو با نظریه ولایت انتصابی فقها که تشکیل حکومت را در اختیار فقها قرار می‌دهد، مرزبندی دارد. از دیگر سو با نظریاتی که تدبیر امور سیاسی را در اختیار مردم می‌دانند، از جمله [[نظریه وکالت مالکان شخصی مشاع]] اثر [[مهدی حائری یزدی]]، اشتراکات زیادی دارد؛ به‌همین دلیل این دو نظریه به همراه اولین نظریه [[سید محمدباقر صدر]] درباره شکل دولت در اسلام و نظریه [[محمدجواد مغنیه]]، تحت عنوان کلی [[دولت انتخابی اسلامی]] نام‌گذاری شده است.  


برخی از پرسش‌های قابل طرح درباره این نظریه چنین است: مبانی فقهی نظریه ولایت امت چیست؟ جایگاه فقها در این نظریه کجاست؟ مردم چه میزان تاثیرگذاری در امور حکومتی دارند؟ قوانین و مقررات اسلامی در این نظریه چه میزان تاثیرگذاری دارد و به عبارتی اسلامی بودن این نظریه چگونه تأمین می‌شود؟ تأثیر جغرافیای لبنان در این نظریه چیست؟ آیا این تأثیرات جنبه دینی بودن این نظریه را مخدوش می‌کند؟ منابعی که در ادامه جمع‌آوری شده، در پی پاسخ به این پرسش‌ها است.
برخی از پرسش‌های قابل طرح درباره این نظریه چنین است: مبانی فقهی نظریه ولایت امت چیست؟ جایگاه فقها در این نظریه کجاست؟ مردم چه میزان تاثیرگذاری در امور حکومتی دارند؟ قوانین و مقررات اسلامی در این نظریه چه میزان تاثیرگذاری دارد و به عبارتی اسلامی بودن این نظریه چگونه تأمین می‌شود؟ تأثیر جغرافیای لبنان در این نظریه چیست؟ آیا این تأثیرات جنبه دینی بودن این نظریه را مخدوش می‌کند؟ منابعی که در ادامه جمع‌آوری شده، در پی پاسخ به این پرسش‌ها است.