سید روحالله موسوی خمینی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
سید روحالله مصطفوی خمینی که با نام امام خمینی شناخته میشود، از مراجع تقلید نامدار شیعه در قرن ۱۴ و ۱۵ قمری، رهبر و بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی ایران است. او بیش از ۲۵ سال مرجعیت داشت و یکی از معدود مراجعی است که شیعیان پرشماری در سراسر جهان تشیع از او تقلید میکردند. | سید روحالله مصطفوی خمینی که با نام امام خمینی شناخته میشود، از مراجع تقلید نامدار شیعه در قرن ۱۴ و ۱۵ قمری، رهبر و بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی ایران است. او بیش از ۲۵ سال مرجعیت داشت و یکی از معدود مراجعی است که شیعیان پرشماری در سراسر جهان تشیع از او تقلید میکردند. | ||
=== اهمیت و جایگاه === | === اهمیت و جایگاه === | ||
سید روحالله موسوی خمینی از فقیهانی است که جایگاهی کمنظیر در تاریخ فقه شیعه دارد. او از شاگردان | سید روحالله موسوی خمینی از فقیهانی است که جایگاهی کمنظیر در تاریخ فقه شیعه دارد. او از شاگردان مؤسس حوزه علمیه قم، و در واقع از نسل اول فقیهان مکتب فقهی قم بود. او که در دوران ورود مدرنیته و آغاز دوران مشروطه در ایران میزیست، رهبر یک حرکت بزرگ انقلابی، سپس بنیانگذار و رهبر یک نظام جدید حکومتی بر اساس باورهای شیعه شد. چالشهای یک حکومت تازهتأسیس در دوران جدید نیازمند راهکارهای فقهی جدید بود؛ ازاینرو آرای فقهی او تأثیر فراوانی بر دوران پس از خودش گذاشته است. حتی اگر جایگاه رهبری سیاسی نیز نبود، جایگاه مرجعیت در دوران مدرن اقتضا میکرد که او درباره پدیدههای نوظهور و احکام فقهی آنها اظهار نظر کند. | ||
امام خمینی به کارآمدی و راهگشایی فقه در همه زمانها باور داشت؛ چنانکه در پاسخ به نامه یکی از استادان حوزه علمیه قم<ref>آقای محمدحسن قدیری(۱۳۱۷-۱۳۸۷ش) از استادان حوزه علمیه قم و عضو هیئت استفتاء امام خمینی.</ref> تأکید میکند برخی برداشتهای فقهی باعث از بین رفتن تمدن جدید و بازگشت مردم به زندگی در صحراها و کوخها خواهد شد.<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۲۱، ص۱۵۰-۱۵۲.</ref> او معتقد بود که فقه شیعه توان اداره جهان را دارد و توصیه میکرد نباید فهم فقیهان از دین به گونهای باشد که اسلام متهم به ناتوانی در اداره جامعه در دنیای جدید بشود.<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۲۱، ص۲۱۸.</ref> | امام خمینی به کارآمدی و راهگشایی فقه در همه زمانها باور داشت؛ چنانکه در پاسخ به نامه یکی از استادان حوزه علمیه قم<ref>آقای محمدحسن قدیری(۱۳۱۷-۱۳۸۷ش) از استادان حوزه علمیه قم و عضو هیئت استفتاء امام خمینی.</ref> تأکید میکند برخی برداشتهای فقهی باعث از بین رفتن تمدن جدید و بازگشت مردم به زندگی در صحراها و کوخها خواهد شد.<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۲۱، ص۱۵۰-۱۵۲.</ref> او معتقد بود که فقه شیعه توان اداره جهان را دارد و توصیه میکرد نباید فهم فقیهان از دین به گونهای باشد که اسلام متهم به ناتوانی در اداره جامعه در دنیای جدید بشود.<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۲۱، ص۲۱۸.</ref> | ||
=== زندگینامه=== | === زندگینامه=== | ||
سید روحالله موسوی خمینی در سال ۱۲۸۱ش(۱۳۲۰ق) در خمین به دنیا آمد. تحصیلات حوزوی را در اراک و قم گذراند. | سید روحالله موسوی خمینی در سال ۱۲۸۱ش(۱۳۲۰ق) در خمین به دنیا آمد. تحصیلات حوزوی را در اراک و قم گذراند. استادان مهم او [[عبدالکریم حائری یزدی]] در فقه، محمدرضا اصفهانی مسجدشاهی در علم اصول، و محمدعلی شاهآبادی در عرفان هستند. او از دهه ۱۳۲۰ شمسی یکی از مدرسان مطرح حوزه علمیه دانسته شد و از سالهای آغازین دهه ۱۳۴۰ش، بعد از درگذشت [[سید حسین طباطبایی بروجردی]]، به عنوان مرجع تقلید مطرح شد. | ||
پس از درگذشت آیتالله بروجردی و با آغاز | وی پس از درگذشت آیتالله بروجردی و با آغاز مرجعیت، مبارزه علنی با نظام سلطنتیِ حاکم بر ایران را شروع کرد. از سال ۱۳۴۳ش به دلیل همین مبارزات به ترکیه، سپس به نجف در عراق تبعید شد. از سال ۱۳۴۴ تا ۱۳۵۷ش در عراق به رهبری مبارزه علیه رژیم پهلوی و نیز امور مرجعیت و تدریس در حوزه علمیه نجف مشغول بود. در بهمن سال ۱۳۵۷ش، پس از اقامتی کمتر از سه ماه در پاریس، به ایران بازگشت. در ۲۲ بهمن همان سال نظام سلطنتی در ایران سقوط کرد و پس از مدتی کوتاه، با رأی مردم، نظام جمهوری اسلامی در ایران مستقر شد. | ||
پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی در ایران رهبری این نظام بر عهده او بود. در این دوره مرجعیت او گستره فراوانی یافت و بسیاری از شیعیان سراسر جهان از او تقلید میکردند. ایشان در ۱۴ خرداد ماه سال | پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی در ایران رهبری این نظام بر عهده او بود. در این دوره مرجعیت او گستره فراوانی یافت و بسیاری از شیعیان سراسر جهان از او تقلید میکردند. ایشان در ۱۴ خرداد ماه سال ۱۳۶۸ش مصادف با ۹ شوال ۱۴۰۹ق از دنیا رفت و با تشییع ده میلیونی مردم در تهران به خاک سپرده شد.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/c504_2745/ برگرفته از پرتال امام خمینی بخش زندگینامه.].</ref> | ||
=== آثار=== | === آثار=== | ||
بر پایه آنچه در پرتال امام خمینی | بر پایه آنچه در پرتال امام خمینی آمده، از ایشان بیش از هشتاد جلد کتاب در فقه استدلالی و فقه فتوایی به صورت تألیف یا تقریر منتشر شده است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/page/206/ صفحه آثار امام خمینی در پرتال امام خمینی].</ref> در بین این آثار هیچ کتاب و مقاله مستقلی درباره مسائل فقه معاصر وجود ندارد. آرا و نظریات او را باید در بین فتواها، پیامها، دستورات حکومتی و سخنرانیهایش رهگیری کرد. برای مثال، نظریه [[نقش زمان و مکان در اجتهاد]] را نخست در نامهای به اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۲۱، ص۲۱۷.</ref> و بار دیگر در پیامی به روحانیان سراسر کشور مطرح کرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۲۱، ص۲۸۹.</ref> یا [[نظریه ولایت فقیه]] را ضمن مباحث بیع در درسهای خارج خود تبیین کرد؛<ref>خمینی، ولایت فقیه، مقدمه ناشر، ص۱. خمینی، کتاب البیع، ج۲، ص۶۱۷-۶۷۰.</ref> چنانکه نظریه [[ولایت مطلقه فقیه|تقدم اختیارات ولایت فقیه]] بر دیگر احکام اولیه به طور صریح در نامه ایشان به [[سید علی حسینی خامنهای|آيتالله سید علی خامنهای]] ابراز شده است.<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۲۰، ص۴۵۲.</ref> | ||
== | == آرا و اندیشهها در حوزه فقه معاصر== | ||
=== نقش زمان و مکان در اجتهاد=== | === نقش زمان و مکان در اجتهاد=== | ||
{{اصلی|نقش زمان و مکان در اجتهاد}} | {{اصلی|نقش زمان و مکان در اجتهاد}} | ||