فقه معاصر:پیشنویس آیه ۹۰ سوره نحل: تفاوت میان نسخهها
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
=== قاعده فقهی عدالت === | === قاعده فقهی عدالت === | ||
یکی از مستندات تأسیس [[قاعده عدالت]]، آیه احسان است. طبق مفاد این قاعده، از شارع حکم مخالف عدالت صادر نمیشود. [[یوسف صانعی]] ازجمله فقهایی است که با استناد به آیات مختلف مانند این آیه، به تأسیس قاعده عدالت دست میزند. به باور او نظام دستورات خداوند در چارچوب عدالت سامان یافته است؛ بنابراین اگر فهم عرف از عدالت با عمومات یا اطلاقات روایات یا با نص روایتی ظنیالصدور ناسازگار باشد، به حکم آیات مذکور و تقدم قرآن بر روایات و دستور کنار گذاشتن روایات مخالف قرآن،<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۶۹-۷۰.</ref> فهم عرف مقدم میشود و روایات متضمن حکم غیرعادلانه (از نگاه عرف) کنار گذاشته یا تأویل میشود.<ref>صانعی، رویکردی به حقوق زنان، ص۱۶۶-۱۶۷؛ علیاکبریان، قاعده عدالت در فقه امامیه، ص۲۶۰-۲۷۴؛ قابل، قاعده عدالت و نفی ظلم، ص۱۴۷-۱۷۴.</ref> | یکی از مستندات تأسیس [[قاعده عدالت]]، آیه احسان است. طبق مفاد این قاعده، از شارع حکم مخالف عدالت صادر نمیشود.<ref>سروش محلاتی، «جایگاه عدالت در استنباط مسائل فقهی و حقوقی زنان، ص۳.</ref> [[یوسف صانعی]] ازجمله فقهایی است که با استناد به آیات مختلف مانند این آیه، به تأسیس قاعده عدالت دست میزند. به باور او نظام دستورات خداوند در چارچوب عدالت سامان یافته است؛ بنابراین اگر فهم عرف از عدالت با عمومات یا اطلاقات روایات یا با نص روایتی ظنیالصدور ناسازگار باشد، به حکم آیات مذکور و تقدم قرآن بر روایات و دستور کنار گذاشتن روایات مخالف قرآن،<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۶۹-۷۰.</ref> فهم عرف مقدم میشود و روایات متضمن حکم غیرعادلانه (از نگاه عرف) کنار گذاشته یا تأویل میشود.<ref>صانعی، رویکردی به حقوق زنان، ص۱۶۶-۱۶۷؛ علیاکبریان، قاعده عدالت در فقه امامیه، ص۲۶۰-۲۷۴؛ قابل، قاعده عدالت و نفی ظلم، ص۱۴۷-۱۷۴.</ref> | ||
=== حدود آزادی === | === حدود آزادی === | ||
| خط ۴۲: | خط ۴۲: | ||
* حسینیخواه، سید جواد، تنبیه بدنی کودکان در نظام بینالملل حقوق بشر و فقه امامیه، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار، ۱۳۸۹ش. | * حسینیخواه، سید جواد، تنبیه بدنی کودکان در نظام بینالملل حقوق بشر و فقه امامیه، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار، ۱۳۸۹ش. | ||
* بستان نجفی، حسین، فقه عفاف جنسی: فقه اجتماعی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، ۱۳۹۹ش. | * بستان نجفی، حسین، فقه عفاف جنسی: فقه اجتماعی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، ۱۳۹۹ش. | ||
* سروش محلاتی، محمد، [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%ac%d8%a7%db%8c%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%b9%d8%af%d8%a7%d9%84%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%86%d8%a8%d8%a7%d8%b7-%d9%85%d8%b3%d8%a7%d8%a6%d9%84-%d9%81%d9%82%d9%87%d9%89-%d8%ad%d9%82%d9%88/ «جایگاه عدالت در استنباط مسائل حقوقی زنان»]، ماهنامه پیام زن، شماره ۱۵۵، ۱۳۸۳ش. | |||
* قابل (جامی)، هادی، قاعده عدالت و نفی ظلم به همراه گفتگو با آیتالله العظمی صانعی، قم، فقه الثقلین، ۱۳۹۰ش. | * قابل (جامی)، هادی، قاعده عدالت و نفی ظلم به همراه گفتگو با آیتالله العظمی صانعی، قم، فقه الثقلین، ۱۳۹۰ش. | ||
* علیاکبریان، حسنعلی، قاعده عدالت در فقه امامیه، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۶. | * علیاکبریان، حسنعلی، قاعده عدالت در فقه امامیه، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۶. | ||